Słowo Twoje jest prawdą

Osoba wierząca nie ma wątpliwości, że wyznacznikiem prawdy religijnej jest Pismo Święte.

To właśnie w nim znajdujemy odpowiedzi na najważniejsze pytania: Kim jest Bóg, w jaki sposób chce być wielbiony oraz jakiego postępowania od nas oczekuje. Potwierdza to Jezus w Ewangelii Jana 17:17 (BW), który w modlitwie do Boga stwierdza.

„Uświęć ich w prawdzie. Słowo Twoje jest prawdą.”

Czy nasze wierzenia rzeczywiście opierają się na prawdzie objawionej w Słowie Bożym?

Jezus w Ewangelii Jana 4:23 (BW) zwraca uwagę, że Bóg wręcz szuka takich czcicieli, którzy będą oddawali mu cześć w duchu i w prawdzie.

„Lecz nadchodzi godzina i teraz jest, kiedy prawdziwi czciciele będą oddawali Ojcu cześć w duchu i w prawdzie; bo i Ojciec takich szuka, którzy by mu tak cześć oddawali.”

Oddawanie czci Bogu „w prawdzie” jest możliwe tylko wtedy, gdy tę prawdę znamy. Dlatego tak ważne jest samodzielne poznawanie Pisma Świętego i weryfikowanie swoich przekonań w jego świetle.

Tymczasem badania opublikowane w Agorze (nr 4 z 27 stycznia 1991 r.) w artykule „Mapa pobożności” wskazywały, że wielu ludzi „…ma o swojej religii pojęcie zgoła blade”.

Taki stan rzeczy wynika w dużej mierze z tego, że znaczna część społeczeństwa nie czyta Pisma Świętego i nie sprawdza, czy wyznawane przez nią poglądy rzeczywiście mają źródło w Słowie Bożym. Dla wielu osób religia sprowadza się przede wszystkim do przestrzegania tradycji, uczestniczenia w ceremoniach oraz obchodzenia świąt.

W przypadku większości ludzi wyznawana religia jest dziedziczona po rodzicach i często zależy od miejsca urodzenia lub środowiska, w którym się wychowali.

Czy jednak prawda religijna może zależeć od miejsca urodzenia albo rodzinnej tradycji? Jeśli istnieje jedna prawda pochodząca od Boga, to powinna być taka sama dla wszystkich ludzi, niezależnie od kraju, kultury czy wychowania.

Mapa religijności świata

Poniżej mapa świata przedstawiająca religię dominującą na danym obszarze.

(Kliknij dwukrotnie, aby powiększyć tę mapę. Mapa pochodzi z Wikimedia Commons)

Spójrz na mapę świata i zastanów się, czy to normalne, że miejsce urodzenia lub zamieszkania w tak dużym stopniu decyduje o wyznawanej religii.

Gdybyś urodził się w Stanach Zjednoczonych, prawdopodobnie byłbyś protestantem. Gdybyś przyszedł na świat w Indiach, zapewne wyznawałbyś hinduizm. Z kolei urodzenie się w Rosji lub na Ukrainie sprawiłoby, że najprawdopodobniej należałbyś do Kościoła prawosławnego.

Czy można zatem uznać, że wszystkie te religie, przedstawiające odmienne koncepcje Boga i rzeczywistości duchowej, jednocześnie głoszą prawdę?

Dla wielu ludzi większy wpływ na wyznawaną religię ma tradycja rodzinna, kultura i miejsce urodzenia niż osobiste poszukiwanie prawdy.

A co by było, gdybyśmy stworzyli mapę przedstawiającą wyłącznie chrześcijaństwo, z podziałem na to, w jakiego Boga wierzą poszczególne wyznania? Okazałoby się, że niemal wszystkie kraje miałyby ten sam kolor, ponieważ zdecydowana większość chrześcijan wyznaje doktrynę Trójcy.

Pozostaje jednak pytanie: czy o prawdzie decyduje liczba wyznawców, czy treść objawienia zawartego w Piśmie Świętym?

Czy kiedykolwiek sprawdziłeś, czy Bóg, w którego wierzysz, jest tym samym Bogiem, o którym naucza Biblia? Czy Twoje przekonania wynikają z osobistej lektury Pisma Świętego, czy przede wszystkim z tradycji religijnej, w której zostałeś wychowany?

Kto jest prawdziwym Bogiem

Przyjmując bez głębszej refleksji religijną spuściznę po swoich przodkach, wiele osób na to pytanie odpowiada: „Trójca” lub „Jezus”.

Warto jednak zadać inne pytanie: czy jedynie wierzymy w Jezusa, czy wierzymy w to, czego Jezus nauczał?

W Ewangelii Jana 17:3 (BW) Jezus w prostych i jednoznacznych słowach wskazuje, kto jest prawdziwym Bogiem:

„A to jest żywot wieczny, aby poznali ciebie, jedynego prawdziwego Boga i Jezusa Chrystusa, którego posłałeś.”

Słowa te Jezus wypowiada podczas modlitwy skierowanej do swojego Ojca. To właśnie Ojca nazywa „jedynym prawdziwym Bogiem”.

Czy Jezus modli się tutaj do samego siebie? Nie. Modli się do swojego Ojca i wyraźnie określa Go mianem jedynego prawdziwego Boga.

Warto również zauważyć, że Jezus nie mówi o konieczności poznania Boga istniejącego w trzech osobach ani nie wspomina o potrzebie poznania rzekomej trzeciej osoby Boga. Wskazuje jedynie na Ojca jako jedynego prawdziwego Boga oraz na siebie jako Tego, którego Ojciec posłał.

Sprawa ma ogromne znaczenie, ponieważ Jezus stwierdza, że od poznania jedynego prawdziwego Boga oraz Jego Posłańca zależy życie wieczne.

Jeżeli zgodzimy się z nauczaniem Jezusa, że jedynym prawdziwym Bogiem jest Jego Ojciec, wówczas naturalnie pojawia się kolejne pytanie: kim zatem jest Jezus?

Pismo Święte odpowiada na nie jednoznacznie. Jezus jest pośrednikiem pomiędzy Bogiem a ludźmi.

„Albowiem jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus.” (1 Tymoteusza 2:5, BW)

Jest również jedyną drogą prowadzącą do Ojca:

„Odpowiedział mu Jezus: Ja jestem drogą i prawdą, i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie.” (Jana 14:6, BW)

Jeżeli więc chcemy dotrzeć do prawdziwego Boga, powinniśmy przyjąć Jezusa jako naszego Zbawiciela, Pośrednika i jedyną drogę prowadzącą do Ojca. Warto zauważyć, że według własnych słów Jezusa jest On drogą prowadzącą do Boga, a nie celem tej drogi. Celem jest Ojciec – Ten, którego Jezus nazwał jedynym prawdziwym Bogiem.

W jakiego Boga wierzyli pierwsi chrześcijanie?

Czy uczniowie Jezusa nauczali inaczej niż ich Mistrz? Czy głosili wiarę w Boga istniejącego w trzech osobach? Pisma Nowego Testamentu nie zawierają takiego nauczania.

Przeczytajmy słowa apostoła Pawła z 1 Listu do Koryntian 8:5–6 (BW):

„A choćby byli na niebie i na ziemi tak zwani bogowie – jest zresztą mnóstwo takich bogów i panów – dla nas istnieje tylko jeden Bóg, Ojciec, od którego wszystko pochodzi i dla którego my istniejemy, oraz jeden Pan, Jezus Chrystus, przez którego wszystko się stało i dzięki któremu także my jesteśmy”.

Paweł wyraźnie wskazuje na jednego Boga – Ojca oraz jednego Pana – Jezusa Chrystusa. Podobne rozróżnienie znajdujemy również w Efezjan 4:5–6 oraz wielu innych miejscach Nowego Testamentu. Warto zauważyć, że w tym wyznaniu wiary nie pojawia się stwierdzenie, iż Duch Święty jest trzecią osobą jednego Boga. Apostoł mówi o jednym Bogu i jednym Panu.

Jezus i apostołowie głosili dobrą nowinę o Królestwie Bożym i o Mesjaszu Jezusie. Nigdzie nie znajdujemy nauki o „Trójcy Świętej” ani ewangelii przedstawiającej Boga jako trzy współrówne osoby. Dlatego warto zwrócić uwagę na ostrzeżenie Pawła przed głoszeniem nauki odmiennej od tej, którą przekazali apostołowie.

W Liście do Galatów 1:7–9 (BW) czytamy:

„Chociaż innej nie ma; są tylko pewni ludzie, którzy was niepokoją i chcą przekręcić ewangelię Chrystusową. Ale choćbyśmy nawet my albo anioł z nieba zwiastował wam ewangelię odmienną od tej, którą myśmy wam zwiastowali, niech będzie przeklęty! Jak powiedzieliśmy przedtem, tak i teraz znowu mówię: Jeśli wam ktoś zwiastuje ewangelię odmienną od tej, którą przyjęliście, niech będzie przeklęty!”.

Pozostaje więc pytanie, które każdy czytelnik powinien rozważyć samodzielnie. Czy doktryna o Trójcy była elementem ewangelii głoszonej przez Jezusa i apostołów? A może pojawiła się dopiero w późniejszym okresie rozwoju teologii chrześcijańskiej?

Jeżeli nauczanie apostołów przedstawia jednego Boga – Ojca – oraz Jego Syna, Jezusa Chrystusa, warto zadać sobie pytanie. Czy Biblia rzeczywiście naucza, że Jezus jest Najwyższym Bogiem? Czy przedstawia Ducha Świętego jako odrębną osobę Boską?

Prawda jest prosta, logiczna i spójna wewnętrznie

Jak wskazaliśmy na początku, źródłem prawdy religijnej jest Biblia.

Jej przesłanie tworzy spójną całość. Nauczanie Nowego Testamentu nie przeczy objawieniu Starego Testamentu, lecz stanowi jego dopełnienie i uzupełnienie.

Sam Jezus powiedział:

„Nie mniemajcie, że przyszedłem rozwiązać zakon albo proroków; nie przyszedłem rozwiązać, lecz wypełnić.” (Mateusza 5:17, BW)

Po swoim zmartwychwstaniu ponownie podkreślił tę samą prawdę:

„Potem rzekł do nich: To są moje słowa, które mówiłem do was, będąc jeszcze z wami, że się musi spełnić wszystko, co jest napisane o mnie w zakonie Mojżesza i u proroków, i w Psalmach.” (Łukasza 24:44, BW)

Skoro więc Jezus przyszedł wypełnić Pisma, warto zadać kilka pytań.

Czy Bóg zapowiedział w Starym Testamencie, że objawi się jako jeden Bóg istniejący w trzech osobach? A może prorocy zapowiadali taką zmianę? Czy Jezus lub apostołowie kiedykolwiek nauczali, że Bóg jest Trójcą?

Każdy czytelnik powinien również odpowiedzieć sobie na pytanie, czy znana mu doktryna o Trójcy jest rzeczywiście prosta, logiczna i spójna z całym przekazem biblijnym.

• Czy jest prosta?
  >>Wyjaśnieniu tej doktryny poświęcono niezliczone książki i opracowania, a wielu jej obrońców przyznaje, że istoty Trójcy człowiek nie jest w stanie w pełni zrozumieć.
• Czy jest logiczna?
  >>Klasyczna definicja Trójcy głosi, że Ojciec jest Bogiem, Syn jest Bogiem i Duch Święty jest Bogiem, a jednocześnie nie ma trzech Bogów, lecz jeden Bóg. Warto zadać pytanie, czy taka definicja wynika wprost z tekstu biblijnego i czy znajdujemy ją w nauczaniu Jezusa oraz apostołów.
• Czy jest spójna z całym objawieniem biblijnym?
  Bóg objawiony w Starym Testamencie jest tym samym Bogiem, którego przedstawia Nowy Testament – Ojcem Pana Jezusa Chrystusa. Naród izraelski oczekiwał przyjścia obiecanego Mesjasza, a nie objawienia nowej tożsamości Boga.

Pismo Święte przedstawia prawdę o Bogu jako dostępną dla każdego człowieka. Nie wymaga ona ukończenia studiów teologicznych ani znajomości skomplikowanych definicji filozoficznych.

Dlatego Jezus powiedział:

„Tego czasu Jezus rzekł: Uwielbiam Cię, Ojcze, Władco nieba i ziemi, żeś zakrył to wszystko przed mądrymi i uczonymi, a objawiłeś całkiem maluczkim.” (Mateusza 11:25, BWP)

Również apostoł Paweł ostrzegał Tymoteusza przed naukami, które zamiast prowadzić do poznania prawdy, rodzą sprzeczności i zamieszanie:

„Tymoteuszu! Strzeż tego, co ci powierzono, unikaj pospolitej, pustej mowy i sprzecznych twierdzeń błędnej, rzekomej nauki.” (1 Tymoteusza 6:20)

Komu wierzysz?

Niestety wiele osób nie znajduje czasu lub nie odczuwa potrzeby, aby samodzielnie sprawdzić, czy ich przekonania religijne rzeczywiście wynikają z Pisma Świętego. Zamiast tego powierzają ocenę spraw duchowych księżom, pastorom lub innym przywódcom religijnym.

Często można usłyszeć argument:

„Ksiądz ukończył studia teologiczne, więc lepiej wie, jak należy rozumieć Biblię.”

Wykształcenie teologiczne niewątpliwie może być pomocne, jednak samo w sobie nie gwarantuje poprawnego zrozumienia Pisma. Każdy duchowny funkcjonuje w określonej wspólnocie wyznaniowej i jest zobowiązany do nauczania zgodnego z jej oficjalnym stanowiskiem.

Gdyby ksiądz, pastor lub biskup publicznie odrzucił jeden z podstawowych dogmatów swojego Kościoła, narażałby się na utratę pełnionej funkcji, a w wielu przypadkach również na wykluczenie ze swojej wspólnoty.

Dlatego w wielu wyznaniach niektóre doktryny uznawane są za nienaruszalne i nie podlegają swobodnej dyskusji. Osoby, które je kwestionują, bywają usuwane ze społeczności, określane mianem heretyków lub odstępców. Nierzadko większe znaczenie od biblijnych argumentów ma wierność obowiązującej doktrynie.

Historia pokazuje, że w przeszłości konsekwencje bywały jeszcze tragiczniejsze. W średniowieczu osoby oskarżane o herezję były niejednokrotnie skazywane na śmierć. Dziś takie praktyki należą do przeszłości, jednak presja środowiska religijnego nadal może skutecznie zniechęcać do zadawania pytań i samodzielnego badania Pisma.

Wiele Kościołów i organizacji religijnych twierdzi, że to właśnie ich interpretacja Biblii jest jedyną właściwą. Tymczasem wierzący powinni pamiętać o zachęcie do osobistego badania Słowa Bożego i sprawdzania, czy nauczanie, które słyszą, rzeczywiście znajduje w nim oparcie.

Nie brakuje osób, które po rozpoczęciu samodzielnej lektury Biblii dostrzegają różnice pomiędzy jej treścią a nauczaniem swojej wspólnoty religijnej.

Jednym z przykładów jest porównanie tekstu Dziesięciu Przykazań z Księgi Wyjścia 20:1–17 z ich wersją przedstawianą w niektórych katechizmach. Dla wielu czytelników odkrycie tych różnic staje się impulsem do dalszego, samodzielnego studiowania Pisma Świętego.

Jeżeli w oficjalnych opracowaniach religijnych dochodzi do zmiany sposobu przedstawienia Dekalogu, warto zadać sobie pytanie: jakie było uzasadnienie tych zmian?

Nie daj się oszukać

Niektórzy, dostrzegając, że nauczanie ich Kościoła nie zgadza się z tym, co odnajdują w Biblii, decydują się go opuścić i szukają innej wspólnoty. Niestety, nie zawsze oznacza to znalezienie miejsca, w którym głosi się prawdę.

W ostatnich latach, zwłaszcza za pośrednictwem Internetu, powstało wiele nowych wspólnot i ruchów religijnych. Często skupiają się one wokół charyzmatycznego przywódcy, którego interpretacje stają się dla wyznawców ostatecznym autorytetem.

W efekcie, gdy pojawia się trudny fragment Pisma Świętego, nie szuka się jego wyjaśnienia w innych wersetach ani w kontekście całej Biblii, lecz oczekuje się odpowiedzi od przywódcy religijnego. To on ma wyjaśnić, „co Jezus naprawdę miał na myśli”.

Tymczasem Biblia jest spójną całością i wiele jej fragmentów wyjaśnia się wzajemnie. Dlatego pierwszym krokiem powinno być zawsze porównywanie tekstów biblijnych i badanie ich kontekstu, a nie bezkrytyczne przyjmowanie cudzych interpretacji.

Zdarza się, że zaufanie do przywódców religijnych staje się tak duże, iż wierni są gotowi bronić każdej głoszonej przez nich nauki, nawet wtedy, gdy pojawiają się poważne pytania biblijne.

Jezus wielokrotnie krytykował przywódców religijnych za stawianie ludzkiej tradycji ponad Bożym Słowem.

Warto również naśladować przykład Berejczyków, których apostoł Paweł pochwalił za ich postawę:

„… Całym sercem przyjęli słowo Boże i codziennie sprawdzali Pismo, czy istotnie tak mówi.” (Dzieje Apostolskie 17:11, Słowo Życia)

Zwróć uwagę, że Paweł nie obraził się, gdy Berejczycy sprawdzali jego nauczanie. Wręcz przeciwnie – pochwalił ich za to. Nie oczekiwał ślepej wiary we własny autorytet, lecz zachęcał do weryfikowania wszystkiego w świetle Pisma Świętego.

Warto więc zadać sobie pytanie: czy we wspólnocie, do której należysz, możesz otwarcie powiedzieć, że masz wątpliwości co do jakiejś nauki lub że po osobistym studium Biblii doszedłeś do innych wniosków? Czy zachęca się tam do samodzielnego badania Pisma, czy raczej oczekuje się bezwarunkowej akceptacji obowiązujących poglądów?

Postawa Berejczyków pozostaje nadal wzorem dla każdego chrześcijanina.

Bądź wnikliwy

Sprawdzanie, „czy tak się rzeczy mają”, może uchronić nas przed przyjęciem nauk, które przez lata uznawaliśmy za prawdziwe jedynie dlatego, że zostaliśmy ich nauczeni.

Niektóre wspólnoty religijne większy nacisk kładą na przekazywanie własnych doktryn niż na samodzielne studiowanie Pisma Świętego. Poprzez kazania, wykłady i publikacje wielokrotnie powtarzają te same interpretacje, aż stają się one dla wiernych czymś oczywistym i niepodważalnym.

Nierzadko przedstawia się przy tym wyłącznie argumenty przemawiające za przyjętym stanowiskiem, pomijając odmienne interpretacje lub teksty biblijne, które wymagają głębszego wyjaśnienia. Takie jednostronne nauczanie utrudnia samodzielną ocenę.

Może się wówczas zdarzyć, że będziemy gorliwie bronić poglądów odziedziczonych po swojej wspólnocie religijnej, nie zastanawiając się, czy rzeczywiście wynikają one z nauczania Pisma Świętego.

Dobrym przykładem jest doktryna o Trójcy. Warto samodzielnie zbadać, czy jej definicja wynika wprost z tekstu biblijnego, czy też stanowi próbę wyjaśnienia różnych fragmentów Pisma za pomocą pojęć, których Biblia sama nie używa.

Apostoł Paweł napisał:

„…abyście mogli zrozumieć, że nie wolno wykraczać ponad to, co zostało napisane, i niech nikt w swej pysze nie wynosi się nad drugiego.” (1 Koryntian 4:6, BWP)

Warto więc zadać sobie kilka prostych pytań. Czy Biblia gdziekolwiek mówi o Bogu istniejącym w trzech osobach? Czy Jezus lub apostołowie używali takiego określenia? Jeżeli nie, to czy głoszenie tej doktryny nie wykracza poza to, co zostało zapisane w Piśmie?

Podobne ostrzeżenie znajdujemy w 2 Liście Jana 1:9 (BW):

„Kto się za daleko zapędza i nie trzyma się nauki Chrystusowej, nie ma Boga. Kto trwa w niej, ten ma i Ojca, i Syna.”

Dlatego warto nieustannie badać Pismo Święte i sprawdzać każdą naukę w jego świetle. W przeciwnym razie może się okazać, że wierzymy w obraz Boga ukształtowany przez tradycję lub ludzkie interpretacje, a nie przez samo Słowo Boże.

Wersety za i przeciw

Wielu chrześcijan przyjmuje nauki swojej wspólnoty religijnej, nie sprawdzając, czy rzeczywiście wynikają one z Pisma Świętego. Zaufanie do duchowych przewodników jest czymś naturalnym, jednak nie powinno zastępować osobistego badania Biblii.

Na poparcie doktryny o Trójcy najczęściej przytacza się kilka wersetów, które mają świadczyć o tym, że nauka ta została objawiona przez Jezusa i apostołów. Warto jednak pamiętać, że żaden pojedynczy fragment nie powinien być interpretowany w oderwaniu od jego kontekstu ani od całości nauczania biblijnego.

Na naszym blogu omówiliśmy już ponad sto fragmentów biblijnych przywoływanych jako argumenty na rzecz doktryny o Trójcy. Analiza ich kontekstu, języka oraz porównanie z innymi wersetami pokazuje, że same w sobie nie nauczają o jednym Bogu istniejącym w trzech osobach.

Podobnie jest z wieloma materiałami publikowanymi w Internecie. Często przedstawiają one jedynie wersety wspierające określoną tezę, pomijając teksty, które mogłyby prowadzić do innych wniosków. Taki sposób argumentacji może wydawać się przekonujący, zwłaszcza wtedy, gdy nie sprawdzimy przytoczonych fragmentów samodzielnie.

Na szczęście samo Pismo Święte daje narzędzia do rozpoznawania błędnych nauk. W 2 Liście do Tymoteusza 3:16–17 (BW) czytamy:

„Całe Pismo przez Boga jest natchnione i pożyteczne do nauki, do wykrywania błędów, do poprawy, do wychowywania w sprawiedliwości, aby człowiek Boży był doskonały, do wszelkiego dobrego dzieła przygotowany.”

Dlatego, analizując trudniejsze wersety, warto kierować się kilkoma prostymi zasadami:

• badaj bliższy i dalszy kontekst wypowiedzi,
• porównuj tekst w różnych przekładach Biblii,
• sprawdzaj znaczenie użytych słów w językach oryginalnych,
• porównuj dany fragment z innymi miejscami Pisma dotyczącymi tego samego zagadnienia,
• zwracaj uwagę, kto wypowiada dane słowa, do kogo są skierowane i w jakich okolicznościach zostały wypowiedziane.

Takie podejście pozwala uniknąć budowania doktryn na pojedynczych, wyrwanych z kontekstu wersetach i pomaga lepiej zrozumieć spójne przesłanie całego Pisma Świętego.

Prawda was wyswobodzi

Nie ulega wątpliwości, że pierwsi chrześcijanie nie nauczali o jednym Bogu istniejącym w trzech osobach.

Jezus nie głosił takiej nauki, podobnie jak Jego apostołowie. W listach Pawła, Piotra, Jana czy Jakuba nie znajdziemy informacji, że tożsamość Boga uległa zmianie ani że Bóg objawił się jako Trójca.

Historycy są zgodni, że doktryna Trójcy kształtowała się stopniowo i swoją klasyczną postać osiągnęła dopiero kilka wieków po czasach apostolskich.

Od chwili, gdy nauka ta została uznana za obowiązującą, była przekazywana kolejnym pokoleniom jako niepodważalna prawda. Z biegiem czasu osoby odrzucające ten dogmat narażały się na wykluczenie ze wspólnoty, a w niektórych okresach historii także na surowe prześladowania. Jednym z bardziej znanych przykładów jest los Michała Serveta, który za swoje poglądy został spalony na stosie.

Jeżeli nie poświęcisz czasu na osobiste sprawdzenie, czy to, w co wierzysz, rzeczywiście wynika z Pisma Świętego, możesz przez całe życie pozostawać przy naukach odziedziczonych po swojej tradycji religijnej.

Jezus powiedział:

„I poznacie prawdę, a prawda was wyswobodzi.” (Jana 8:32, BW)

Ostatecznie tą prawdą jest sam Chrystus oraz Jego nauka, która prowadzi człowieka do Ojca i daje nadzieję na uwolnienie od grzechu i śmierci. Wielu współczesnych Jezusowi odrzuciło jednak zarówno Jego osobę, jak i Jego przesłanie.

Prawdy nie odkrywa się przypadkiem. Jezus porównał Królestwo Boże do ukrytego skarbu, którego odnalezienie wymaga wysiłku. Ostrzegał również, że szeroka droga prowadzi wielu ludzi, natomiast drogę prowadzącą do życia znajduje tylko niewielu.

Jeżeli naprawdę pragniesz poznać prawdę o Bogu, czytaj całe Pismo Święte, a nie jedynie wybrane fragmenty. Badaj jego kontekst, porównuj wersety i proś Boga o mądrość oraz prowadzenie przez Jego Ducha. Nie opieraj swojej wiary wyłącznie na ludzkiej tradycji ani autorytecie innych ludzi, lecz sprawdzaj wszystko w świetle Słowa Bożego.

Niech ostatecznym autorytetem w sprawach wiary będzie nie to, co mówi tradycja, lecz to, czego naucza Biblia.