Jedność bytu – czy odrębność  między Bogiem Ojcem a Synem Bożym?

Temat ten dotyka kwestii wyraźnych różnic pomiędzy Bogiem Ojcem a Jego Synem. Różnice te są szczególnie istotne w dyskusji ze zwolennikami  „Jedności Bóstwa”, którzy utożsamiają Jezusa z JHWH i w praktyce twierdzą, że Ojciec i Syn są objawieniem tego samego boskiego podmiotu.

Czy takie twierdzenie ma uzasadnienie w Biblii? Na początku przeanalizujmy słowa Jezusa zapisane w Mateusza 27:46 (BW):

„Około godziny dziewiątej Jezus zawołał donośnym głosem: Eli, Eli, lama sabachthani? To znaczy: Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?”

W przypadku nauki o „Jedności Bóstwa” pojawia się oczywista trudność. Jeżeli Jezus jest tym samym Bogiem co Ojciec, to kogo nazywa „swoim Bogiem” i kto Go opuszcza?

Warto zwrócić uwagę właśnie na słowa: „Boże mój”. Jezus nie tylko zwraca się do kogoś innego niż On sam, ale nazywa tę osobę swoim Bogiem.

Kolejny wymowny przykład znajdujemy w Marka 14:35-36 (BT):

„I odszedłszy nieco dalej, upadł na ziemię i modlił się, żeby – jeśli to możliwe – ominęła Go ta godzina. I mówił: Abba, Ojcze, dla Ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ten kielich ode Mnie! Lecz nie to, co Ja chcę, ale to, co Ty [niech się stanie]!”

Do kogo Jezus się modli? Czy przy założeniu, że Jezus jest JHWH, nie prowadzi to do wniosku, że w pewnym sensie modli się sam do siebie?

Co więcej, Jezus wyraźnie rozróżnia tutaj swoją wolę od woli Ojca. Mówi: „nie to, co Ja chcę, ale to, co Ty”. Są więc dwa podmioty wyrażające własną wolę.

Nie oznacza to oczywiście, że Jezus buntował się przeciwko Ojcu. Wręcz przeciwnie — podporządkował swoją wolę woli Boga. Problem polega na czymś innym: jak pogodzić ten obraz z twierdzeniem, że Jezus i JHWH to w rzeczywistości ten sam boski byt?

„Jedność Bóstwa” a Trójca

Część antytrynitarzy, dostrzegając brak zgodności atanazjańskiego wyznania wiary z prostym obrazem Boga przedstawionym w Biblii, przyjęła koncepcję, określaną często jako „Jedność Bóstwa”. Jej zwolennicy głoszą między innymi, że „Jezus to JHWH”.

Trynitarze odrzucają taki pogląd, wskazując na wyraźną osobową odrębność Ojca i Syna. Naukę tę często porównują z modalizmem lub sabelianizmem, według którego jeden Bóg objawia się na różne sposoby czy w różnych „trybach”, a Ojciec, Syn i Duch nie są trzema odrębnymi osobami w takim sensie, jak rozumie je klasyczna doktryna Trójcy.

Co ciekawe, obie strony często posługują się podobnymi argumentami. Wskazują na przykład na podobieństwo tytułów, określeń czy czynności przypisywanych Bogu oraz Jezusowi.

Różnica polega na sposobie wyjaśnienia tego utożsamienia.

Zwolennicy „Jedności Bóstwa” utożsamiają Jezusa bezpośrednio z jednym Bogiem JHWH. Trynitarze natomiast twierdzą, że Jezus nie jest Ojcem, ale obaj należą do jednego boskiego bytu.

I właśnie tutaj pojawia się zasadnicze pytanie: Czy taki obraz rzeczywiście znajdujemy w Biblii?

Jeżeli Jezus modli się do Boga, nazywa Go swoim Bogiem, podporządkowuje Mu swoją wolę, otrzymuje od Niego władzę i wykonuje Jego polecenia, to czy podobieństwo pewnych tytułów wystarcza, aby utożsamić Syna z samym JHWH?

Z logicznego punktu widzenia interesujące jest również to, że wiele argumentów przedstawianych jako dowody na Trójcę dotyczy w rzeczywistości tylko Ojca i Syna.

Gdzie jednak w takim rozumowaniu znajduje się Duch Święty?

Jeżeli podobieństwo określeń Ojca i Syna ma dowodzić Trójcy, to taki sposób argumentacji sam w sobie nie prowadzi przecież do trzech osób. W najlepszym wypadku próbuje wykazać szczególną relację między dwiema osobami. Można więc zapytać, czy nie jest to w istocie próba udowodnienia swoistej „Dwójcy”, do której dopiero później dołącza się Ducha Świętego.

Czy Jahwe to Jezus

Powróćmy jednak do przytoczonych wcześniej wypowiedzi Pana Jezusa. Wyraźnie pokazują one relację dwóch odrębnych podmiotów: Boga Ojca oraz Jego Syna.

Jeżeli „JHWH = Jezus”, to jak wytłumaczyć fakt, że Jezus mówi o swojej woli i woli Ojca?

Warto więc postawić kilka prostych pytań:

• Czy jeden i ten sam boski podmiot może jednocześnie czegoś chcieć i prosić samego siebie, aby stało się coś innego?
• Czy ten sam Bóg może jako JHWH znać „dzień i godzinę”, a jako Jezus tej wiedzy nie posiadać? (Marka 13:32, BW).
• Jak rozumieć Objawienie 1:1 (BW), gdzie czytamy o „Objawieniu Jezusa Chrystusa, które dał mu Bóg”? Jeżeli Jezus jest tym samym Bogiem, dlaczego Bóg przekazuje Mu objawienie?
• Czy słowa Jezusa: „Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?” (Mateusza 27:46, BW) można logicznie rozumieć jako wypowiedź Boga skierowaną do samego siebie?

Teksty te przedstawiają Boga Ojca i Jezusa jako odrębne osoby pozostające ze sobą w realnej relacji. Ojciec jest tym, do którego Syn się modli, od którego otrzymuje i którego wolę wykonuje.

Bardzo wyraźnie ukazuje to również 1 Tymoteusza 2:5 (BW):

„Albowiem jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus”.

Mamy tutaj Boga, ludzi oraz pośrednika pomiędzy nimi — Jezusa Chrystusa.

Jeżeli Jezus jest tym samym Bogiem, między którym a ludźmi pośredniczy, powstaje naturalne pytanie: czy jest pośrednikiem pomiędzy ludźmi a samym sobą?

Teoria „Jedności Bóstwa” nie wyjaśnia więc w prosty i naturalny sposób licznych fragmentów, w których Ojciec i Syn jednocześnie istnieją, rozmawiają ze sobą i pozostają we wzajemnej relacji.

Chrystus należy do Boga

Co oznacza słowo „Mesjasz”?

Hebrajskie masziach oznacza „pomazańca”, czyli osobę namaszczoną i wyznaczoną przez Boga do określonego zadania. Greckim odpowiednikiem tego słowa jest christos — „Chrystus”.

Mesjasz jest więc Pomazańcem Boga.

W Starym Testamencie pomazańcami byli między innymi królowie Izraela. Bóg powierzał im władzę i określone zadanie, a oni mieli reprezentować Go wobec ludu.

Podobnie Jezus nie przedstawia siebie jako tego, który sam siebie ustanowił Mesjaszem. Jest tym, którego Bóg namaścił i posłał.

Bardzo wyraźnie mówi o tym Piotr w Dziejach 10:38 (BW):

„O Jezusie z Nazaretu, jak Bóg namaścił go Duchem Świętym i mocą”.

Zwróćmy uwagę na układ tej wypowiedzi: Bóg namaszcza Jezusa. Jeden jest więc Tym, który namaszcza, drugi — Tym, który zostaje namaszczony.

Trudno pogodzić taki obraz z twierdzeniem, że Jezus jest tym samym Bogiem, który Go namaścił.

Zobacz artykuł: Co oznacza słowo „Mesjasz” ?

Bóg i Jezus widziani jednocześnie

Jeszcze bardziej wymowne są biblijne wizje, w których Bóg i Jezus pojawiają się jednocześnie jako dwie odrębne osoby.

Doskonałym przykładem jest wizja Szczepana. W Dziejach Apostolskich 7:55-56 (BW) czytamy:

„On zaś, będąc pełen Ducha Świętego, utkwiwszy wzrok w niebo, ujrzał chwałę Bożą i Jezusa stojącego po prawicy Bożej. I rzekł: Oto widzę niebiosa otwarte i Syna Człowieczego stojącego po prawicy Bożej”.

Szczepan nie widzi jednej osoby występującej w dwóch rolach. Widzi Boga oraz Jezusa stojącego po Jego prawicy.

Podobny obraz znajdujemy w Efezjan 1:20 (BW), gdzie Paweł pisze o mocy Boga:

„Jaką okazał w Chrystusie, gdy wzbudził go z martwych i posadził po prawicy swojej w niebie”.

Ponownie mamy Boga, który działa wobec Jezusa. To Bóg wzbudza Jezusa z martwych i Bóg sadza Go po swojej prawicy.

Jak można naturalnie odczytać takie słowa, jeżeli Bóg, który wzbudza, i Jezus, który zostaje wzbudzony, mają być tym samym podmiotem?

Co więcej, podobny obraz pojawia się także w innych fragmentach Pisma Świętego. Ojciec i Syn nie tylko są od siebie odróżniani, ale jeden działa wobec drugiego: Bóg posyła Jezusa, namaszcza Go, daje Mu władzę, wzbudza Go z martwych i wywyższa.

To nie są pojedyncze przypadki. Jest to powtarzający się sposób przedstawiania relacji między Bogiem a Jego Synem.

Jeżeli chciałbyś poznać inne argumenty na temat Jedności Bóstwa, zapraszam na stronę antytrynitarianie.pl.

Artykuł jest dostępny również w języku hiszpańskim: ¿Es Jesús Jehová? 

Uaktualniono 19.08.2026 r.