Czy modlitwy Jezusa nie przeczą  trynitarnemu  dogmatowi?

W Ewangelii Mateusza 26:39 czytamy (BT):

„I odszedłszy nieco dalej, upadł na twarz i modlił się tymi słowami: Ojcze mój, jeśli to możliwe, niech Mnie ominie ten kielich! Wszakże nie jak Ja chcę, ale jak Ty”.

Analiza biblijnych relacji o modlitwach Jezusa prowadzi do szeregu pytań, które zwolennicy nauki o Trójcy powinni rozważyć:

• Jeżeli Jezus jest Bogiem w takim samym sensie jak Ojciec, to do kogo modli się w Ewangeliach?
• Dlaczego Jezus, uznawany przez trynitarzy za równego Ojcu co do natury i godności, kieruje do Niego prośby i błagania?
• Jak należy rozumieć słowa: „nie jak Ja chcę, ale jak Ty”, jeśli Ojciec i Syn są jednym Bogiem?
• Dlaczego Jezus podporządkowuje swoją wolę woli Ojca, zamiast mówić o jednej wspólnej woli?
• Skoro Duch Święty jest trzecią osobą Trójcy, dlaczego Jezus nigdy nie kieruje do niego modlitw?
• Dlaczego w Piśmie Świętym znajdujemy liczne modlitwy Jezusa do Ojca, ale nie znajdujemy ani jednego przykładu modlitwy Ojca do Jezusa?
• Czy istnieje w Biblii choć jeden przykład, aby Ojciec modlił się do Syna lub do Ducha Świętego?
• Dlaczego Jezus konsekwentnie zwraca się do Ojca jako do kogoś odrębnego od siebie?

Jeżeli przyjąć założenie, że Ojciec i Syn są tym samym Bogiem w sensie ścisłym, to pojawia się pytanie, jak rozumieć takie modlitwy. Czy Jezus zwracał się do samego siebie? A jeśli nie, to w jaki sposób pogodzić te modlitwy z twierdzeniem, że Ojciec i Syn są jednym Bogiem?

Szczególnie wymowne są słowa: „nie jak Ja chcę, ale jak Ty”. W naturalnym odczytaniu wskazują one na istnienie dwóch podmiotów: jednego, który prosi, i drugiego, który wysłuchuje; jednego, który podporządkowuje swoją wolę, i drugiego, którego wola ma zostać wykonana.

To właśnie dlatego modlitwy Jezusa od wieków stanowią jeden z najczęściej dyskutowanych argumentów w debacie dotyczącej natury Chrystusa i relacji między Nim a Bogiem Ojcem.

„Boga mego i Boga waszego”

Jezus nauczał swoich uczniów, aby modlili się do Ojca. W Ewangelii Mateusza 6:6,9 zachęcał: „Ty zaś, gdy się modlisz (…), módl się do Ojca swego” oraz „Ojcze nasz, któryś jest w niebie…”.

Co istotne, sam Jezus postępował zgodnie z tą nauką. Modlił się do Ojca i nazywał Go zarówno swoim Ojcem, jak i swoim Bogiem. Po zmartwychwstaniu powiedział do Marii Magdaleny:

„…Wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego oraz do Boga mego i Boga waszego” (Jana 20:17, BT).

Bardzo interesujące światło na tę kwestię rzucają również słowa z Listu do Hebrajczyków 5:7 (BW):

„Za dni swego życia w ciele zanosił On z wielkim wołaniem i ze łzami modlitwy i błagania do tego, który go mógł wybawić od śmierci, i dla bogobojności został wysłuchany”.

Werset ten przedstawia Jezusa jako tego, który zanosi modlitwy i błagania do Boga, prosząc o wybawienie od śmierci. Czytamy także, że został wysłuchany ze względu na swoją bogobojność. W potocznym rozumieniu bogobojny to ktoś, kto boi się Boga, okazuje Mu cześć, respekt i podporządkowuje się Jego woli.

W kontekście Hebrajczyków 5:7 pojawia się więc interesujące pytanie: skoro Jezus został wysłuchany „dla bogobojności” to, w jakim sensie był „bojącym się Boga ”? To właśnie ten opis skłania wielu czytelników do pytania, jak pogodzić go z poglądem, że Jezus jest tym samym Bogiem, którego się „boi” i do którego się modli.

Jezus wie, że Jego życie zależy od Ojca. Zwraca się więc do Niego jako do Tego, który „mógł Go wybawić od śmierci”. Co więcej, autor Listu do Hebrajczyków podkreśla, że Jezus „został wysłuchany” ze względu na swoją bogobojność.

Widzimy tu wyraźnie jedną osobę, która zanosi modlitwy i błagania, oraz drugą, która może ich wysłuchać i udzielić pomocy. Widzimy także Jezusa okazującego bogobojność wobec Boga, do którego się modli. Trudno nie zauważyć, że taki obraz przedstawia Jezusa jako zależnego od Ojca, a nie jako Tego, który sam jest źródłem życia i mocy.

Jeżeli Jezus prosi Ojca o wybawienie od śmierci, zostaje przez Niego wysłuchany i nazywa Go swoim Bogiem, to czy nie wskazuje to na podporządkowanie Syna Ojcu oraz na odmienność ich pozycji?

Nauczył się posłuszeństwa

Dalej w Liście do Hebrajczyków 5:8 czytamy:

„I chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał”.

Jest to kolejny fragment, który skłania do refleksji nad relacją Jezusa do Boga Ojca. Autor natchniony nie tylko przedstawia Jezusa jako modlącego się do Boga i błagającego Go o pomoc, ale również jako Tego, który „nauczył się posłuszeństwa”.

Posłuszeństwo zawsze zakłada istnienie kogoś, komu jest się posłusznym. Powstaje więc pytanie: komu posłuszny był Jezus?

W całym Nowym Testamencie odpowiedź wydaje się oczywista — był posłuszny swojemu Ojcu. Sam mówił:

„Zstąpiłem bowiem z nieba nie po to, aby pełnić swoją wolę, lecz wolę tego, który mnie posłał” (Jana 6:38).

Jeżeli Jezus uczył się posłuszeństwa i wykonywał wolę Ojca, to jak należy rozumieć tę zależność w świetle doktryny o pełnej równości Ojca i Syna?

Czy pojęcie posłuszeństwa nie zakłada istnienia tego, który wydaje polecenia, oraz tego, który je wykonuje? Pozostawiam te pytania pod rozwagę czytelników.

Jezus pośrednikiem

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt związany z modlitwą — rolę, jaką pełni w niej Pan Jezus.

W 1 Tymoteusza 2:5 czytamy:

„Albowiem jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek, Chrystus Jezus”.

Werset ten wyraźnie rozróżnia Boga od Jezusa Chrystusa. Z jednej strony wymienia „jednego Boga”, a z drugiej „jednego pośrednika między Bogiem a ludźmi” — Jezusa Chrystusa.

Pośrednik nie jest stroną, pomiędzy którą pośredniczy. Jego zadaniem jest łączyć dwie strony i prowadzić jedną do drugiej. Zgodnie z tym obrazem Jezus nie jest przedstawiony jako adresat modlitw, lecz jako ten, który prowadzi ludzi do Boga.

Sam Jezus powiedział:

„Ja jestem drogą i prawdą, i życiem; nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze mnie” (Jana 14:6).

Droga nie jest celem podróży. Jeżeli Jezus jest drogą do Ojca oraz pośrednikiem między Bogiem a ludźmi, to naturalnie nasuwa się pytanie. Do kogo ostatecznie mają prowadzić chrześcijańskie modlitwy?

Czy nie do tego samego Ojca, do którego modlił się sam Jezus i którego nauczył swoich uczniów nazywać słowami: „Ojcze nasz”?

Skoro według doktryny Trójcy Duch Święty jest trzecią osobą Boga, to czy znajdujemy w Piśmie Świętym choć jeden wyraźny przykład modlitwy skierowanej do Ducha Świętego? Czy Jezus kiedykolwiek nauczał swoich uczniów, aby modlili się do Ducha Świętego?

Pytania te warto rozważyć w świetle biblijnych przykładów modlitwy oraz nauk pozostawionych przez samego Jezusa.

Duch Święty a modlitwy

Jeżeli Duch Święty jest trzecią osobą Trójcy i jest równy Ojcu oraz Synowi, to nasuwa się interesujące pytanie: dlaczego Pan Jezus modlił się wyłącznie do Ojca, a nigdy do Ducha Świętego?

Jeszcze bardziej zastanawiające jest to, że w całym Piśmie Świętym nie znajdujemy ani jednego jednoznacznego przykładu modlitwy skierowanej do Ducha Świętego. Nie znajdziemy również miejsca, w którym Jezus uczyłby swoich uczniów modlić się do Ducha Świętego.

Jeżeli Duch Święty jest osobą równą Ojcu, to czy nie należałoby oczekiwać choć jednego wyraźnego przykładu takiej modlitwy?

W Ewangelii Łukasza 11:13 (BW) czytamy:

„Jeśli więc wy, którzy jesteście źli, umiecie dobre dary dawać dzieciom swoim, o ileż bardziej Ojciec niebieski da Ducha Świętego tym, którzy go proszą”.

Werset ten rodzi kolejne pytania. Dlaczego Jezus zachęca, aby prosić Ojca o Ducha Świętego? Jeżeli Duch Święty jest odrębną osobą Boga, to dlaczego nie poleca zwracać się bezpośrednio do Niego?

Warto również zastanowić się nad samym sformułowaniem: „Ojciec da Ducha Świętego”. Co ono oznacza? W naturalnym odczytaniu tekstu Duch Święty jawi się jako dar udzielany przez Ojca tym, którzy Go proszą.

Dlaczego więc Pismo Święte wielokrotnie mówi o modlitwie do Ojca, lecz nigdzie nie zawiera wyraźnego nakazu modlenia się do Ducha Świętego?

Na podstawie przedstawionych tekstów każdy czytelnik może sam ocenić, czy biblijny obraz modlitwy harmonizuje z późniejszą doktryną Trójcy Świętej.