Król, Pan, Sędzia i Pasterz

Osoby wierzące w Trójcę często zwracają uwagę na to, że Biblia używa tych samych tytułów wobec Boga i Jezusa. Chodzi między innymi o takie określenia jak Pan, Król, Sędzia czy Pasterz. Na tej podstawie wyciąga się niekiedy wniosek, że Jezus jest Bogiem w takim samym sensie jak Ojciec.

Problem polega jednak na tym, że tych samych określeń Biblia używa również wobec ludzi.

Dawid był królem, JHWH jest Królem, a Jezus również został nazwany Królem. Nikt jednak nie dochodzi do wniosku, że Dawid jest równy Bogu albo że jest Jezusem tylko dlatego, że nosi taki sam tytuł.

Co więcej, o chrześcijanach również powiedziano, że będą królować:

„i uczyniłeś ich dla Boga naszego rodem królewskim i kapłanami, i będą królować na ziemi” (Objawienie 5:10, BW).

Samo nazwanie kogoś królem nie przesądza więc jeszcze o jego naturze ani pozycji względem Boga.

Podobnie jest z określeniem „pasterz”.

Pasterzem nazwany był Dawid. JHWH został nazwany Pasterzem. Jezus również przedstawiał siebie jako Pasterza.

Także inni chrześcijanie pełnili funkcję pasterzy, o czym czytamy w Efezjan 4:11:

„I On ustanowił jednych apostołami, drugich prorokami, innych ewangelistami, a innych pasterzami i nauczycielami” (BW).

Czy fakt, że Dawid, Jezus, JHWH oraz chrześcijańscy nadzorcy mogą być określani jako pasterze, oznacza, że wszyscy są sobie równi? Oczywiście nie.

Podobnie jest z określeniem „ojciec”. Żydzi często nazywali Abrahama swoim ojcem. Nie oznaczało to jednak, że Abraham był równy Bogu tylko dlatego, że wobec niego używano tytułu, który Biblia stosuje również do Boga.

Wniosek jest więc prosty. Samo występowanie tego samego tytułu wobec Boga, Jezusa lub ludzi nie dowodzi ich równości ani tożsamości natury. O znaczeniu danego określenia decyduje kontekst, zakres władzy oraz to, od kogo dana osoba otrzymała swoją pozycję.

Król Królów i Pan Panów

Zwolennicy Trójcy zwracają jednak uwagę na bardziej dobitny przykład, który warto omówić szerzej.

W Objawieniu 19:16 (BW) czytamy o Jezusie:

„ A na szacie i na biodrze swym ma wypisane imię: Król królów i Pan panów.”

Podobnie czytamy w Objawieniu 17:14 (BW):

„Będą oni walczyć z Barankiem, lecz Baranek zwycięży ich, bo jest Panem panów i Królem królów […]”.

Nie ulega wątpliwości, że określenia te odnoszą się tutaj do Jezusa.

Jeżeli jednak zajrzymy do 1 Tymoteusza 6:15, znajdziemy bardzo podobne określenie:

„Które we właściwym czasie objawi błogosławiony i jedyny Władca, Król królów, Pan panów” (BT).

Na pierwszy rzut oka może się więc wydawać, że skoro ten sam wyjątkowy tytuł zastosowano do Boga oraz do Jezusa, musi to oznaczać ich równość albo tę samą boską naturę.

Czy jednak rzeczywiście taki wniosek wynika z samego tytułu?

Przede wszystkim określenie „Król królów” oznacza króla stojącego ponad innymi królami, a „Pan panów” — Pana posiadającego władzę nad innymi panami. Tytuły te opisują więc przede wszystkim zakres władzy i zwierzchnictwa.

Samo użycie ich wobec dwóch osób nie dowodzi jeszcze, że osoby te są jednym Bogiem ani że posiadają tę samą pozycję z natury.

Co więcej, jeżeli wspólne określenie „Król królów i Pan panów” miałoby być dowodem na Boga istniejącego w trzech osobach, pojawia się oczywiste pytanie: dlaczego Biblia nigdzie nie nazywa w ten sposób Ducha Świętego?

Mamy więc ponownie Ojca i Syna, ale nie znajdujemy trzech osób określonych tym samym tytułem.

Dlatego samo zestawienie tych tekstów nie stanowi dowodu na Trójcę.

Król Królów a władcy ludzcy

Co ciekawe, tytuł „król królów” nie został w Biblii użyty wyłącznie wobec Boga czy Jezusa, ale również wobec ludzi.

W Ezdrasza 7:12 czytamy o Artakserksesie:

„Artakserkses, król królów, przesyła Ezdraszowi, kapłanowi, uczonemu w zakonie Boga niebios […]” (BW)

Podobnie Nabuchodonozor został nazwany w Ezechiela 26:7:

„Bo tak mówi Pan Bóg: Oto Ja sprowadzam z północy na Tyr Nabuchodonozora, króla Babilonu, króla królów, z końmi, rydwanami, jeźdźcami, wojskiem i licznym ludem” (BT).

W drugim przypadku określenie to pojawia się nawet w wypowiedzi samego Boga.

Czy oznacza to, że Artakserkses albo Nabuchodonozor byli równi Bogu? Oczywiście nie.

Tytuł „król królów” może więc oznaczać po prostu króla sprawującego władzę nad innymi królami. Samo użycie tego określenia nie przesądza jeszcze o boskiej naturze osoby, do której je odniesiono.

Różnica polega na źródle i zakresie tej władzy. Ludzie mogli posiadać władzę nad innymi królami w sposób ograniczony i zależny. Bóg natomiast posiada najwyższą władzę niezależnie od kogokolwiek.

Podobną zasadę dostrzegamy w 1 Koryntian 8:5:

„Bo chociaż nawet są tak zwani bogowie, czy to na niebie, czy na ziemi — a jest wielu bogów i wielu panów” (BW).

Samo nazwanie kogoś „bogiem”, „panem” czy „królem” nie oznacza więc, że wszystkie osoby noszące taki tytuł są sobie równe.

Warto w tym kontekście zwrócić uwagę także na Psalm 110:2:

„Berło mocy twojej ześle Pan z Syjonu: Panuj wśród nieprzyjaciół swoich!” (Psalm 110:2, BW)

To JHWH nadaje Mesjaszowi władzę i poleca mu panować. Jezus może więc zostać nazwany „Królem królów” i „Panem panów”, ponieważ otrzymał najwyższą władzę nad innymi władcami. Sam tytuł nie dowodzi jednak, że jest tym samym Bogiem, który tę władzę mu powierzył.

Wywyższenie Syna

Czytając Pismo Święte, nie mamy wątpliwości, że Pan Jezus został przez Boga wywyższony. Wynika to, chociażby z  Dziejów Apostolskich 5:31 (KUL):

„Jego to Bóg wywyższył prawicą swoją, jako Pana i Zbawiciela, by skłonił Izraela do pokuty i dał mu odpuszczenie grzechów.”

Podobną myśl widzimy w Dziejach Apostolskich 2:36:

„Niechże więc cały dom Izraela wie z niewzruszoną pewnością, że tego Jezusa, którego wyście ukrzyżowali, uczynił Bóg i Panem, i Chrystusem” (BW)

Jezus jest więc Panem dlatego, że Bóg nadał mu taką pozycję.

Potwierdza to także Filipian 2:9–11. Najpierw czytamy:

„Dlatego też Bóg wielce go wywyższył i obdarzył go imieniem, które jest ponad wszelkie imię” (Filipian 2:9, BW)

A następnie:

„i aby wszelki język wyznawał, że Jezus Chrystus jest Panem, ku chwale Boga Ojca” (Filipian 2:11, BW).

Jezus został więc wywyższony przez Boga i ustanowiony Panem, a jego panowanie służy chwale Boga Ojca.

W Liście Efezjan 4:6 Paweł pisze natomiast:

„jeden Bóg i Ojciec wszystkich, który jest ponad wszystkimi, przez wszystkich i we wszystkich” (BW).

Jeżeli Ojciec jest „ponad wszystkimi”, trudno pominąć pytanie, jak należy rozumieć relację pomiędzy Nim a wywyższonym Synem.

W tym świetle tytuł „Pan panów” nie musi oznaczać, że Jezus jest tym samym Bogiem co Ojciec. Może wskazywać na niezwykle wysoką władzę, którą Bóg mu nadał. Jezus panuje nad innymi panami, ale sam został wywyższony i ustanowiony Panem przez Boga.

Dana Mi jest wszelka władza

Jezus potwierdza, że jego władza została mu powierzona. W Mateusza 28:18 mówi:

„Dana Mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi” (BT).

Zwrot „Dana Mi jest” wskazuje, że Jezus nie przedstawia tej władzy jako czegoś, co posiada niezależnie od kogokolwiek. Otrzymał ją od Boga.

Zwraca na to uwagę również Katolicki Komentarz Biblijny (Vocatio) w komentarzu do Mateusza 28:18:

„Dana Mi jest wszelka władza: W oryginale czas przeszły oraz teologiczna strona bierna (ZBG § 236); to Bóg udzielił boskiej władzy Jezusowi jako Synowi Człowieczemu. Władza jest związana z królestwem Bożym (por. Dn 7,14; 2 Krn 36,23; Mt 6,10)”.

Mamy więc wyraźny porządek: Bóg udziela władzy, a Jezus ją otrzymuje. Dobrze współgra to z proroctwem Daniela 7:14, gdzie Syn Człowieczy otrzymuje „władzę, chwałę i królestwo”.

Paweł jeszcze dokładniej wyjaśnia zakres władzy Jezusa w 1 do Koryntian 15:27, (EIB):

„Wszystko bowiem poddał pod Jego stopy. Gdy zaś powiedział, że wszystko zostało poddane, jasne jest, że poza Tym, który Mu wszystko poddał” 

Jezus otrzymał więc ogromną władzę — „wszystko” zostało mu poddane. Paweł natychmiast jednak dodaje ważne zastrzeżenie: władza Jezusa nie obejmuje Tego, który mu ją nadał.

Jeszcze wyraźniej mówi o tym następny werset:

„A gdy mu wszystko zostanie poddane, wtedy też i sam Syn będzie poddany temu, który mu poddał wszystko, aby Bóg był wszystkim we wszystkim” (1 Koryntian 15:28, BW).

To bardzo istotne w kontekście tytułów „Król królów” i „Pan panów”. Jezus rzeczywiście sprawuje władzę nad królami i panami, ale sam pozostaje poddany Bogu, który tę władzę mu powierzył.

Czego uczymy się z księgi Objawienia?

Wróćmy teraz do Objawienia 19:16  (BT II)

„A na szacie i na biodrze swym ma wypisane imię: KRÓL KRÓLÓW PAN PANÓW.”

To, że Pan Jezus ma na szacie napis „KRÓL KRÓLÓW I PAN PANÓW”, samo w sobie nie czyni go równym Bogu ani nie dowodzi, że jest tym samym Bogiem co Ojciec. Tytuł ten wskazuje na bardzo wysoką pozycję i władzę Jezusa, ale trzeba jeszcze zapytać, od kogo tę władzę otrzymał?

Kontekst Objawienia 19 pokazuje, że Jezus wykonuje wolę Boga. W wersecie 15 czytamy, że będzie „wyciskać tłocznię wina zapalczywego gniewu wszechmogącego Boga” (Objawienie 19:15, BT). Jezus jest więc przedstawiony jako ten, który wykonuje sąd pochodzący od Boga.

W wersecie 11 nazwano go także „Wiernym i Prawdziwym”. Podobnie w Objawieniu 3:14 Jezus został nazwany „Świadkiem wiernym i prawdomównym”. Samo określenie „świadek” wskazuje na kogoś, kto daje świadectwo o kimś lub o czymś. Jezus wielokrotnie przedstawiał siebie jako tego, który świadczy o Ojcu i przekazuje Jego słowa.

Dlatego wspólne tytuły, takie jak „Król”, „Pan” czy nawet „Król królów i Pan panów”, nie wystarczają do wykazania równości Jezusa z Bogiem. O znaczeniu tych określeń decyduje kontekst oraz to, kto nadaje władzę i kto ją otrzymuje.

Warto przy tym zauważyć jeszcze jedną rzecz. Jeżeli wspólne tytuły Boga i Jezusa mają być argumentem na rzecz Trójcy, to co z Duchem Świętym? Biblia nie nazywa Ducha Świętego „Królem królów” ani „Panem panów”. Nie przedstawia go również jako Króla sprawującego władzę nad innymi królami. Sam argument oparty na wspólnych tytułach Ojca i Syna nie prowadzi więc jeszcze do nauki o jednym Bogu w trzech osobach.

Uaktualniono 16.08.2026 r.