Nieśmiertelny Bóg

Pierwszy List do Tymoteusza zawiera interesujące stwierdzenie dotyczące natury Boga:

„A Królowi wieków, nieśmiertelnemu, niewidzialnemu, jedynemu Bogu niech będzie cześć i chwała na wieki wieków. Amen.” (1 Tym. 1:17)

Greckie słowo athanatos oznacza „nieśmiertelny”, czyli taki, który nie podlega śmierci. Podobną myśl znajdujemy w 1 Tymoteusza 6:16, gdzie o Bogu czytamy:

„On jedyny ma nieśmiertelność…”

Powstaje więc ważne pytanie.

Jeżeli Bóg jest z natury nieśmiertelny i nie może umrzeć, to w jaki sposób pogodzić tę prawdę z twierdzeniem, że Jezus jest Bogiem, a jednak umarł?

Zwolennicy doktryny Trójcy odpowiadają zwykle, że nie umarła boska natura Chrystusa, lecz jedynie Jego natura ludzka. Warto jednak zastanowić się, czy takie wyjaśnienie rzeczywiście rozwiązuje problem.

Przecież to osoba umiera, a nie natura. Natura sama w sobie nie jest odrębnym podmiotem. Jeżeli więc umarł Jezus Chrystus jako osoba, to jak można jednocześnie twierdzić, że ta sama osoba jest z natury nieśmiertelnym Bogiem?

Biblia wielokrotnie podkreśla, że to Jezus umarł:

„Chrystus umarł za nasze grzechy” (1 Kor. 15:3).

Jednocześnie Pismo równie wyraźnie naucza, że Bóg jest nieśmiertelny i jedynie On posiada nieśmiertelność (1 Tym. 1:17; 6:16).

Nie znajdujemy natomiast w Biblii wyjaśnienia, że śmierć dotknęła jedynie „ludzkiej natury”, podczas gdy boska natura pozostała całkowicie nieuczestnicząca w tym wydarzeniu. Jest to sposób wyjaśnienia wypracowany przez późniejszą teologię w celu pogodzenia dogmatu o boskości Chrystusa z biblijnym faktem Jego śmierci.

Znacznie prostsze wydaje się zrozumienie, że umrzeć mógł prawdziwy człowiek – Mesjasz posłany przez Boga – podczas gdy sam Bóg Ojciec, będący jedynym nieśmiertelnym Bogiem, nie podlega śmierci.

Takie rozumienie harmonizuje z wypowiedziami apostołów, którzy konsekwentnie odróżniają Boga od Jezusa. Piotr powiedział:

„Tego Jezusa wskrzesił Bóg…” (Dz. Ap. 2:32 BW).

Paweł natomiast napisał:

„Bóg wskrzesił Go z martwych…” (Dz. Ap. 13:30 BW).

Jeżeli Bóg wskrzesił Jezusa, oznacza to, że Jezus rzeczywiście umarł, natomiast Bóg, który Go wskrzesił, pozostał Tym, który – zgodnie z Pismem – jest nieśmiertelny i „jedyny ma nieśmiertelność”.

Czy Bóg złożył w ofierze samego siebie?

Pismo Święte ukazuje miłość Boga do ludzkości między innymi poprzez proroczy obraz Abrahama i Izaaka.

Bóg wystawił Abrahama na próbę, prosząc go o złożenie w ofierze jego jedynego, umiłowanego syna. Abraham okazał pełne posłuszeństwo i był gotów oddać Bogu to, co miał najcenniejszego.

Warto zwrócić uwagę na pewien szczegół. Abraham nie miał złożyć w ofierze samego siebie. Nie umierała też jakaś jego „część”, „natura” czy „osobowość”. Przedmiotem ofiary miał być jego syn – Izaak.

To właśnie dlatego wydarzenie to od wieków uznawane jest za proroczą zapowiedź ofiary Chrystusa.

Podobnie Bóg Ojciec nie złożył w ofierze samego siebie, lecz – jak wielokrotnie podkreśla Pismo – wydał swojego umiłowanego, jednorodzonego Syna.

„Tak bowiem Bóg umiłował świat, że dał swego jednorodzonego Syna…” (Jana 3:16)

„On nawet własnego Syna nie oszczędził, ale wydał go za nas wszystkich…” (Rzym. 8:32)

Typologia Abrahama i Izaaka wydaje się więc bardzo wymowna. Jeżeli Abraham jest obrazem Boga Ojca, to Izaak jest obrazem Chrystusa. W obrazie tym wyraźnie występują dwie odrębne osoby: ojciec, który składa ofiarę, oraz syn, który ma zostać złożony.

Proroczy sens tej historii polega na ukazaniu ogromu miłości Boga. Tak jak Abraham był gotów oddać swojego ukochanego syna, tak Bóg JHWH dla zbawienia ludzkości wydał to, co miał najcenniejszego – swego Jednorodzonego Syna, Jezusa Chrystusa.

Trudno nie zauważyć, że ten proroczy obraz znacznie lepiej harmonizuje z biblijnym przedstawieniem Ojca i Syna jako dwóch odrębnych osób niż z poglądem, według którego ofiarę miałby składać sam Bóg z samego siebie. A tak by było w założeniu dogmatu o Świętej Trójcy. Siła tej typologii polega właśnie na relacji ojciec–syn, a nie na utożsamieniu obu z jedną i tą samą istotą.

Trynitarne spojrzenie na tę kwestię, oparte na pozabiblijnych założeniach filozoficznych, zaciemnia prostotę ewangelicznego przekazu o ofierze Chrystusa.

Pismo Święte przedstawia Boga jako jedynego nieśmiertelnego (1 Tym. 1:17; 6:16), a jednocześnie wyraźnie naucza, że Jezus Chrystus rzeczywiście umarł za nasze grzechy. Jeżeli więc Jezus byłby drugą osobą  nieśmiertelnego Boga, pojawia się pytanie: w jaki sposób mógł naprawdę umrzeć?

Czy Bóg może zmartwychwstać?

Kolejna kwestia dotyczy zmartwychwstania.

Aby zmartwychwstać, trzeba najpierw umrzeć. Jeżeli jednak zgadzamy się z wyraźnym nauczaniem Pisma, że Bóg jest nieśmiertelny i nie podlega śmierci (1 Tym. 1:17; 6:16), to nie może również zmartwychwstać. Zmartwychwstanie jest bowiem powrotem do życia po rzeczywistej śmierci.

Natomiast umrzeć i zmartwychwstać mógł Syn Boży – Jezus Chrystus.

Nowy Testament konsekwentnie naucza, że to Bóg wzbudził Jezusa z martwych. Przykładem są słowa apostoła Piotra:

„Zabiliście Dawcę życia, ale Bóg wskrzesił Go z martwych, czego my jesteśmy świadkami” (Dz. Ap. 3:15 BW).

Podobnie czytamy w wielu innych miejscach:

„Tego Jezusa wskrzesił Bóg…” (Dz. Ap. 2:32 BW)

„Bóg wskrzesił Go z martwych…” (Dz. Ap. 13:30 BW)

Apostołowie nie głosili, że Bóg zmartwychwstał. Głosili natomiast, że Bóg wskrzesił Jezusa. W ich nauczaniu wyraźnie występują dwa podmioty: Ten, który wzbudza, i Ten, który zostaje wzbudzony.

Powstaje więc pytanie: jak pogodzić to z twierdzeniem, że Jezus jest współrównym i nieśmiertelnym Bogiem?

Jeżeli Jezus był drugą osobą Trójcy, to co oznaczały trzy dni Jego śmierci? Czy osoba Syna rzeczywiście była martwa? Jeżeli tak, jak należy rozumieć niezmienność i nieśmiertelność Boga? Jeżeli natomiast nie była martwa, to w jakim sensie można mówić o rzeczywistej śmierci Chrystusa?

Są to pytania, na które Pismo Święte nie udziela odpowiedzi poprzez naukę o „dwóch naturach”. Biblia po prostu stwierdza, że Jezus umarł, a następnie Bóg wskrzesił Go z martwych.

Przemyśl te wersety i zastanów się, które wyjaśnienie lepiej harmonizuje z prostym przekazem Pisma Świętego.