Pośrednictwo pomiędzy Bogiem a ludźmi

W dyskusjach o Trójcy warto zwrócić uwagę na biblijną naukę o pośredniku. Samo pojęcie pośrednictwa zakłada bowiem istnienie odrębnych stron i kogoś, kto pełni między nimi rolę pośrednika.

Szczególnie interesujące jest zestawienie w tym wątku dwóch wypowiedzi apostoła Pawła: Galatów 3:20 oraz 1 Tymoteusza 2:5. Na pierwszy rzut oka mogą one sprawiać wrażenie sprzecznych. W Galatów Paweł wskazuje, że pośrednictwo wiąże się z więcej niż jedną stroną, natomiast w 1 Tymoteusza wyraźnie przedstawia Jezusa jako pośrednika między jednym Bogiem a ludźmi.

Czy mamy tutaj sprzeczność? Nie, ponieważ oba wersety dotyczą innego kontekstu i innego rodzaju relacji.

Zacznijmy od Galatów 3:20, który w Biblii Warszawskiej brzmi:

„Pośrednika zaś nie ma tam, gdzie chodzi o jednego, a Bóg jest jeden.”

Kontekst Galatów 3:16-20 dotyczy obietnicy danej Abrahamowi oraz późniejszego Prawa Mojżeszowego.

Prawo zostało nadane za pośrednictwem, natomiast obietnica wyszła bezpośrednio od Boga. W przypadku obietnicy nie było potrzeby ustanawiania pośrednika między Bogiem a Abrahamem, ponieważ to sam Bóg był jej dawcą i gwarantem.

Ciekawie wyjaśnia to przypis Biblii Tysiąclecia do wersetu z Galatów 3:20:

„Domyślnie: ‘przy udzielaniu obietnicy’. A zatem Prawo, jako nadane przez pośrednictwo anielskie czy ludzkie, jest tym samym niższe od obietnicy, jako udzielonej wprost przez Boga”.

W Galatów Paweł nie naucza więc, że pośrednictwo jako takie jest zbędne. Pokazuje jedynie, że w przypadku obietnicy danej Abrahamowi nie było ono potrzebne, ponieważ Bóg udzielił jej bezpośrednio.

Jak Galatów 3:20 tłumaczą komentatorzy biblijni?

William Barclay, komentując Galatów 3:20, napisał:

„I w ten sposób dochodzimy do nadzwyczaj trudnego zdania: ‘Pośrednika zaś nie ma tam, gdzie chodzi o jednego, a Bóg jest jeden’. Co ma Paweł na myśli? Umowa oparta na Zakonie zawsze dotyczy dwóch osób: proponującego i przyjmującego i jej dotrzymanie zależy od obydwu stron. Taka była sytuacja tych, którzy opierali się na Zakonie. Jeśli ktoś naruszył warunki Zakonu – cała umowa upadała. Natomiast obietnica polega na jednej osobie. Tak samo droga łaski polega całkowicie na Bogu. Jest to wyłącznie Jego obietnica. Człowiek nie może niczym jej naruszyć. Nawet jeśli zgrzeszy, to miłość i łaska Boża pozostają nienaruszone. Uzależnienie Zakonu od obydwu stron Paweł uważał za jego słabość, ponieważ człowiek był w stanie zerwać taki układ. Łaska zaś całkowicie pochodzi od Boga i człowiek nie potrafi jej naruszyć, dlatego lepiej jest polegać na łasce niezmiennego Boga niż na bezowocnych wysiłkach bezradnego człowieka”.

Wypowiedź Pawła o pośredniku pojawia się więc w kontekście Prawa i obietnicy. Prawo zostało przekazane z udziałem pośrednictwa, natomiast obietnicę Abraham otrzymał bezpośrednio od Boga.

Pośrednictwo z 1 Tymoteusza 2:5

Zupełnie inny kontekst od Galatów 3:20 znajdujemy w 1 Tymoteusza 2:5, gdzie czytamy:

„Albowiem jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus” (BW)

Paweł nie mówi o jednym Bogu, w którego skład wchodzi pośrednik. Wymienia jednego Boga, a następnie odróżnia od Niego jednego pośrednika — Jezusa Chrystusa.

Jego pośrednictwo jest konieczne, ponieważ właśnie przez niego Bóg umożliwił ludziom pojednanie ze sobą. Jezus oddał swoje życie jako ofiarę za grzechy i dzięki temu może pośredniczyć pomiędzy Bogiem a tymi, którzy potrzebują pojednania.

Potwierdza to Hebrajczyków 9:15:

„I dlatego jest On pośrednikiem nowego przymierza…”

Nie ma więc żadnej sprzeczności pomiędzy Galatów 3:20 a 1 Tymoteusza 2:5. W Galatów chodzi o obietnicę udzieloną bezpośrednio przez Boga, a w 1 Tymoteusza o pośrednictwo Jezusa w Nowym Przymierzu.

Co więcej, właśnie 1 Tymoteusza 2:5 stawia przed nauką o Trójcy bardzo interesujące pytanie. Paweł wyraźnie rozróżnia tam: jednego Boga, ludzi, oraz jednego pośrednika pomiędzy nimi — Jezusa Chrystusa.

Jeżeli Jezus jest pośrednikiem między Bogiem a ludźmi, to naturalnie pojawia się pytanie: czy Paweł zalicza tutaj Jezusa do tego „jednego Boga”, czy przedstawia go raczej jako odrębnego od Boga pośrednika?

„Jeden Bóg” i „jeden pośrednik”

Zwróćmy uwagę na konstrukcję tego zdania z 1 do Tymoteusza 2:5.

Paweł wymienia jednego Boga oraz jednego pośrednika między Bogiem a ludźmi — Jezusa Chrystusa.

Jezus nie został tutaj przedstawiony jako ten „jeden Bóg”, lecz jako pośrednik pomiędzy Bogiem a ludźmi.

Powstaje więc proste pytanie: jeśli Jezus jest tym samym Bogiem, pomiędzy którym a ludźmi pośredniczy, to w jakim sensie jest pośrednikiem?

Pośrednictwo Jezusa staje się natomiast jasne, gdy odczytamy wypowiedź Pawła zgodnie z jej konstrukcją: jednym jest Bóg, drugą stronę stanowią ludzie, a Jezus Chrystus pełni wobec nich funkcję ustanowionego pośrednika.

Pomocny w zrozumieniu roli Jezusa jest myśl, jaką znajdujemy w słowach samego Jezusa:

„Ja jestem drogą i prawdą, i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie” (Jana 14:6, BT).

Zwróć uwagę, dokąd prowadzi „droga”, którą jest Jezus. Nie prowadzi ona do Jezusa jako ostatecznego celu, lecz przez Jezusa do Ojca. Po raz kolejny widzimy tę samą strukturę: Ojciec — Jezus — wierzący. Ojciec jest tym, do którego człowiek się zwraca, Jezus natomiast umożliwia dostęp do Niego.

Co wynika z Galatów 3:20?

Zgadzamy się z przypisem Biblii Tysiąclecia do Galatów 3:20:

„Prawo, jako nadane przez pośrednictwo anielskie czy ludzkie, jest tym samym niższe od obietnicy, jako udzielonej wprost przez Boga”.

Właśnie taki jest kontekst wypowiedzi Pawła. Porównuje on Prawo, które zostało przekazane przez pośrednika, z obietnicą, którą Bóg złożył bezpośrednio Abrahamowi.

Przy składaniu takiej obietnicy pośrednik nie był potrzebny, gdyż Bóg sam był jej źródłem i gwarantem.

Dlatego Galatów 3:20 należy przede wszystkim rozumieć w świetle wcześniejszych wersetów mówiących o obietnicy danej Abrahamowi oraz o późniejszym nadaniu Prawa.

Warto również zauważyć, że Paweł kończy swoją wypowiedź stwierdzeniem: „Bóg jest jeden”.

W Galatów 3:20 tym jednym Bogiem jest Ten, który bezpośrednio udzielił Abrahamowi obietnicy. W 1 Tymoteusza 2:5 Paweł ponownie mówi o „jednym Bogu”, ale tym razem obok Niego wymienia „jednego pośrednika między Bogiem a ludźmi” — Jezusa Chrystusa.

Konteksty obu wypowiedzi są więc różne. Galatów 3:20 dotyczy przede wszystkim obietnicy danej Abrahamowi i późniejszego nadania Prawa. 1 Tymoteusza 2:5 mówi natomiast o pośrednictwie Jezusa w pojednaniu ludzi z Bogiem.

Oba teksty łączy jednak jedna wyraźna myśl: Bóg jest jeden, a gdy Paweł mówi o Jezusie jako pośredniku, odróżnia go od tego jednego Boga, pomiędzy którym a ludźmi Jezus pośredniczy.

Przeredagowano 31.08.2026 r.