Czy użycie trzykrotnie zwrotu „Święty” u Izajasza 6:3 jest argumentem za Trójcą?

Izajasza 6:3 należy do tekstów, które bywają przywoływane w dyskusjach na temat Trójcy. Niektórzy widzą w trzykrotnym powtórzeniu słowa „Święty” aluzję do trzech osób Boskich, dlatego warto sprawdzić, czy taki wniosek rzeczywiście wynika z samego tekstu.

W przekładzie katolickiej Biblii Poznańskiej czytamy w tym miejscu:

„I wołał jeden do drugiego: — Święty, Święty, Święty Pan, Jahwe Zastępów! Ziemia cała pełna jest chwały Jego!” (Izajasza 6:3)

Czy te słowa rzeczywiście dają podstawę do budowania trynitarnych koncepcji?

Zwróć uwagę, że Izajasz nie mówi tu o trzech osobach. Nie wyjaśnia też, że trzykrotne powtórzenie słowa „Święty” ma objawiać wewnętrzną strukturę Boga. Serafini po prostu wysławiają jednego Boga, Jahwe Zastępów.

Warto postawić jeszcze jedno pytanie: czy przed powstaniem doktryny Trójcy ktokolwiek odczytywał Izajasza 6:3 jako objawienie „troistości” Boga? Nie.

Podstawowym wyznaniem wiary Izraela pozostawały słowa z Powtórzonego Prawa 6:4, które przytoczył również Pan Jezus w Marka 12:29:

„Słuchaj, Izraelu, Jahwe jest naszym Bogiem — Jahwe jedyny.” (KUL)

To, że JHWH został nazwany po trzykroć „Świętym”, nie zmieniło sposobu, w jaki Żydzi postrzegali swojego Boga. Powtórzenie to jedynie szczególnie mocno podkreślało Jego świętość.

Dlaczego trzykrotne powtórzenie

Sformułowanie „Święty, Święty, Święty” pojawia się w Biblii w Izajasza 6:3, ale podobną formę znajdujemy również w Objawieniu 4:8 (BW):

„Święty, Święty, Święty, Pan Bóg Wszechmogący…”

Samo powtórzenie słowa nie oznacza tu jednak wielości osób. W języku biblijnym powtarzanie wyrażeń służyło często wzmocnieniu wypowiedzi, zaakcentowaniu jej doniosłości lub wyrażeniu najwyższego stopnia danej cechy. Dobrym przykładem jest Jeremiasza 7:4 (KUL):

„Świątynia Jahwe, świątynia Jahwe, świątynia Jahwe!”

To bardzo ważne spostrzeżenie. Jeżeli: „Świątynia, świątynia, świątynia” nie oznacza trzech świątyń, to na jakiej podstawie: „Święty, Święty, Święty” miałoby oznaczać trzy osoby Boga?

Taki wniosek trzeba byłoby najpierw udowodnić na podstawie tekstu. Samo trzykrotne powtórzenie niczego takiego nie mówi. Jedynie podkreśla wagę wypowiadanych słów.

Podobną konstrukcję znajdujemy w Jeremiasza 22:29 (KUL):

„Ziemio, ziemio, ziemio, słuchaj słowa Jahwe!”

Czy chodzi o trzy różne ziemie? Oczywiście, że nie. Tak samo należy rozumieć słowa:

„Święty, Święty, Święty Jahwe Zastępów”.

Nie jako matematyczną wskazówkę dotyczącą liczby osób w Bogu, lecz jako niezwykle mocne podkreślenie Jego świętości.

Świętość Boga

Hebrajskie słowo qādôš oznacza „święty”, „oddzielony”, „wyodrębniony”. Biblia określa jako świętych również ludzi i aniołów.

Czytamy na przykład:

„Będziecie dla Mnie ludźmi świętymi” (Wyjścia 22:30 KUL).

W Nowym Testamencie chrześcijanie mają być: „święci i nieskalani przed Jego obliczem” – Efezjan 1:4 (KUL)

W Dziejach Apostolskich 10:22 czytamy natomiast o „świętym aniele”.

Jeżeli więc Biblia może mówić o świętych ludziach i świętych aniołach, jak podkreślić wyjątkową, niezrównaną świętość samego Boga?

Jednym ze sposobów jest właśnie mocne powtórzenie: „Święty, Święty, Święty”.

Nie jest to więc opis liczby osób tworzących Boga, lecz wysławienie Jego absolutnej świętości i majestatu.

Co ciekawe, również wielu trynitarnych komentatorów przyznaje, że trzykrotne powtórzenie nie ma związku z nauką o Trójcy.

W protestanckim serwisie GotQuestions zwrócono uwagę, że trzykrotne powtarzanie słowa lub wyrażenia występowało w języku biblijnym jako sposób mocnego zaakcentowania wypowiedzi.

„Lecz z jakiego powodu pojawia się trzykrotne powtórzenie „święty, święty, święty” (w Teologii nazywanym „trisagionem”)? Trzykrotne powtórzenie imienia czy wyrażenia było dość popularną praktyką wśród Żydów. […]

Zatem, gdy aniołowie zebrani wokół tronu Bożego wołają do siebie, „Święty, święty, święty”, okazują tym samym siłę i pasję związaną z prawdą wielkiego, świętego Boga, co w sposób charakterystyczny wyraża jego majestat i dostojeństwo!”

Podobnie przypis translatorski NET Bible odrzuca próbę odczytywania trzykrotnego „Święty” jako aluzji do Trójcy:

„Niektórzy dopatrywali się odniesienia do Trójcy w trzykrotnym oświadczeniu serafinów: ‘Święty, święty, święty’. Propozycja ta nie ma podstaw językowych ani kontekstowych i należy ją odrzucić jako alegoryczną. Język hebrajski czasami używa powtórzenia dla podkreślenia. Powtarzając słowo ‘święty’, serafini podkreślają stopień świętości Pana.”

Autorzy przypisu wskazują następnie na Ezechiela 21:27 oraz Jeremiasza 22:29 jako przykłady podobnego, trzykrotnego powtórzenia użytego dla wzmocnienia wypowiedzi.

Podsumowanie

Czy liczba powtórzeń słowa „Święty” jest zakodowaną informacją o liczbie osób w Bogu?  W świetle przedstawionej argumentacji nic takiego z trzykrotnego powtórzenia nie wynika.

Izajasza 6:3 nie objawia trzech osób Boga w słowach: „Święty, Święty, Święty Jahwe Zastępów”.
Trzykrotne powtórzenie słowa „Święty” najlepiej rozumieć zgodnie z biblijnym sposobem wzmacniania wypowiedzi — jako szczególnie uroczyste podkreślenie najwyższej świętości i majestatu Boga.

Jeżeli nauka o Trójcy ma być fundamentalną prawdą objawioną w Piśmie Świętym, powinna wynikać z jasnych wypowiedzi Biblii, a nie z przypisywania teologicznego znaczenia liczbie powtórzeń jednego przymiotnika. W przeciwnym razie nie mamy do czynienia z nauką wynikającą z tekstu, lecz z próbą odczytania w nim doktryny, której sam Izajasz w tym miejscu nie wyraża.

Artykuł uaktualniono 4.09.2026 r.