Preegzystencja Pana Jezusa

Preegzystencja Pana Jezusa to w teologii chrześcijańskiej pogląd, według którego Jezus istniał przed swoim narodzeniem jako człowiek i przebywał wcześniej z Bogiem w niebie.

Podejmujemy ten temat dlatego, że wśród antytrynitarzy nie ma w tej kwestii jednomyślności. Część z nich wierzy w przedludzkie istnienie Jezusa, natomiast inni uważają, że jego osobowe życie rozpoczęło się dopiero wraz z narodzeniem na ziemi. Obie grupy odrzucają jednak dogmat o Trójcy oraz trynitarne rozumienie wcielenia.

Dla przykładu, unitarianie, chrystadelfianie, Zbory Boże ChDS oraz znaczna część historycznych Braci Polskich, odrzucają osobową preegzystencję Jezusa. Z kolei grupy wywodzące się z ruchu Badaczy Pisma Świętego, Świadkowie Jehowy, Adwentyści Dnia Sobotniego, Kościół Drogi, a także niektórzy arianie i część Braci Polskich uznają jego przedludzkie istnienie.

Warto również zaznaczyć, że w niektórych wspólnotach antytrynitarnych dopuszcza się różne poglądy w kwestii preegzystencji Jezusa. Oznacza to, że osoby przyjmujące jego przedludzkie istnienie oraz ci, którzy je odrzucają, mogą pozostawać w jednej wspólnocie mimo odmiennego rozumienia tego zagadnienia.

Warto przy tym podkreślić, że niezależnie od stanowiska w sprawie preegzystencji obie grupy łączy zasadnicze przekonanie: Jezus nie jest jedną z osób trójosobowego Boga.

Nie przyjmujemy również klasycznej nauki o wcieleniu, według której druga osoba Boga przyjęła ludzką naturę. Szerzej piszemy o tym w artykule „Czy Jezus się wcielił, czy przyszedł w ciele?”.

W niniejszym artykule przedstawimy argumenty antytrynitarzy opowiadających się za przedludzkim życiem Pana Jezusa. Nie oznacza to jednak, że lekceważymy argumenty tych, którzy uważają, że Jezus nie istniał wcześniej jako osoba u Ojca w niebie. Omawiamy je w artykule o preegzystencji Jezusa.

Poniżej przedstawiamy najczęściej przytaczane argumenty zwolenników preegzystencji Jezusa. Chętnie, poznamy Twoje zdanie wyrażone  w komentarzu do tego artykułu.

Czego dowiadujemy się z Ewangelii Jana

Rozważania na ten temat rozpoczniemy od Ewangelii Jana, ponieważ to właśnie w niej znajdujemy najwięcej wypowiedzi, które zwolennicy preegzystencji odnoszą do przedludzkiego istnienia Jezusa oraz jego udziału w dziele stwarzania.

Zwróćmy uwagę na Jana 1:1–3 (BW):

„Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez nie powstało, a bez niego nic nie powstało, co powstało”.

Nie będziemy w tym miejscu zajmować się kwestią, czy Słowo zostało nazwane „Bogiem”, czy „bogiem”. Temat ten omawiamy szerzej w artykule „Słowo było bogiem z Jana 1:1”. Skupmy się natomiast na słowach: „Wszystko przez nie powstało”.

Czy wypowiedź ta wskazuje, że Słowo uczestniczyło w dziele stwarzania?

Większość chrześcijańskich czytelników utożsamia „Słowo” z Panem Jezusem, chociaż nie wszyscy zgadzają się z takim rozumieniem Prologu Jana. Część antytrynitarzy uważa, że Słowo nie oznacza istniejącej wcześniej osoby Jezusa, lecz Boże słowo, zamysł lub stwórczą aktywność Boga.

Takie wyjaśnienie należałoby jednak rozpatrywać w świetle dalszego kontekstu Prologu. W Jana 1:10 czytamy bowiem:

„Na świecie był i świat przezeń powstał, lecz świat go nie poznał”.

Jan nie poprzestaje jednak na tym stwierdzeniu. W wersecie 14 pisze:

„A Słowo ciałem się stało i zamieszkało wśród nas, i ujrzeliśmy chwałę jego, chwałę, jaką ma jedyny Syn od Ojca, pełne łaski i prawdy”.

Z punktu widzenia zwolenników preegzystencji ciąg myśli Jana jest znaczący: Słowo było „u Boga”, wszystko przez nie powstało, następnie pojawiło się na świecie, a w końcu „stało się ciałem”. W takim odczytaniu Jan łączy Słowo z osobą Jezusa Chrystusa i wskazuje na jego istnienie jeszcze przed narodzeniem na ziemi.

Interesujące jest również nawiązanie do żydowskiego sposobu mówienia o Bożym Słowie. We wprowadzeniu do przekładu aramejskiego Księgi Rodzaju, Targum Neofiti 1, w opracowaniu ks. prof. Mirosława S. Wróbla czytamy:

„Użycie terminu ‘Memra’ w TgN wykazuje głęboki związek z tekstem Prologu Janowego, w którym akcentuje się stwórczą rolę Słowa (J 1,3) […]. Ewangelista Jan, używając w Prologu terminu λόγος (Słowo), podkreśla Jego preegzystencję i fakt, że wszystko przez Nie się stało” (s. XLVII).

Autor tego opracowania odczytuje więc Janowy Logos jako istniejący przed ziemskim życiem Jezusa i uczestniczący w dziele stwarzania.

Warto jednak zaznaczyć, że w Ewangeliach synoptycznych — Mateusza, Marka i Łukasza — nie znajdujemy równie bezpośrednich sformułowań, jak w Prologu Jana. Argumentacja na rzecz preegzystencji opiera się więc w dużej mierze właśnie na charakterystycznym języku czwartej Ewangelii.

Udział Jezusa w stwarzaniu

Osoby wierzące w preegzystencję Jezusa wskazują również na wersety mówiące o jego udziale w dziele stwarzania. W Liście do Hebrajczyków 1:2 czytamy:

„Ostatnio, u kresu tych dni, przemówił do nas przez Syna, którego ustanowił dziedzicem wszechrzeczy, przez którego także wszechświat stworzył” (BW)

Jak rozumieć słowa, że Bóg stworzył wszechświat przez Syna?

Werset ten nie przedstawia Jezusa jako ostatecznego źródła aktu stworzenia. Przeciwnie, mówi, że to Bóg stworzył wszechświat przez niego. Z punktu widzenia zwolenników preegzystencji Jezus uczestniczył więc w realizowaniu stwórczej woli swojego Ojca.

Podobną myśl znajdujemy w Kolosan 1:16 (BW):

„Ponieważ w nim zostało stworzone wszystko, co jest na niebie i na ziemi, rzeczy widzialne i niewidzialne, czy to trony, czy panowania, czy nadziemskie władze, czy zwierzchności; wszystko przez niego i dla niego zostało stworzone”

Również tutaj zwraca uwagę określenie „przez niego”. Zwolennicy preegzystencji widzą w nim wskazanie, że Bóg posłużył się swoim Synem przy realizacji dzieła stworzenia.

Nie oznacza to jednak, że Biblia przestaje przedstawiać Boga Ojca jako właściwe źródło stworzenia. W Objawieniu 4:11 (BW) czytamy:

„Godzien jesteś, Panie i Boże nasz, przyjąć chwałę i cześć, i moc, ponieważ Ty stworzyłeś wszystko, i z woli twojej zostało stworzone, i zaistniało”.

Ten werset jasno wskazuje na Boga jako tego, z którego woli wszystko zaistniało. To On jest źródłem zamysłu i działania prowadzącego do powstania stworzenia.

Zestawienie tych fragmentów prowadzi zwolenników preegzystencji do następującego rozumienia: Bóg jest źródłem i inicjatorem stworzenia, natomiast przez swojego Syna realizował swoje zamierzenie.

Można to zilustrować prostym przykładem. Kiedy mówimy, że firma budowlana wybudowała dom, nie oznacza to, że właściciel tej firmy własnoręcznie położył każdą cegłę. Budowa została wykonana zgodnie z jego decyzją i zleceniem przez osoby, które realizowały jego zamysł.

W tym kontekście warto zwrócić uwagę także na Hebrajczyków 3:4 (BW):

„Albowiem każdy dom jest przez kogoś budowany, lecz tym, który wszystko zbudował, jest Bóg”.

Tak więc nawet jeśli przyjmiemy osobową preegzystencję Jezusa i jego udział w stworzeniu, nadal można zachować biblijne rozróżnienie między Bogiem jako źródłem wszystkiego a Synem, przez którego Bóg działał.

Pierworodny wszelkiego stworzenia

Kolejnym argumentem przytaczanym przez osoby wierzące w preegzystencję Jezusa jest określenie go mianem „Pierworodnego wszelkiego stworzenia”. W Kolosan 1:15 (BP) czytamy:

„On jest obrazem Boga niewidzialnego. Pierworodnym wszelkiego stworzenia”

Jezus jest pierworodny wobec wszelkich innych stworzeń, więc musiał zostać powołany do istnienia przed nimi. Jeżeli „pierworodny” odnosi się tutaj do kolejności powstania, oznaczałoby to, że Syn został powołany do istnienia „przed” wszystkim innym.
Taki wniosek potwierdza również fragment z listu do Hebrajczyków 1:6, gdzie napisano, że tego pierworodnego syna Bóg wprowadził później na świat.

„I znowu, kiedy wprowadza Pierworodnego na świat …” (BW)

Warto zwrócić uwagę, że Jezus został nazwany „Pierworodnym” już w chwili, gdy Bóg „wprowadza” go na świat. Jego status Pierworodnego poprzedzał więc ziemskie życie.

Podobny argument wyprowadza się z Objawienia 3:14, gdzie Jezus został nazwany w kilku polskich przekładach (BW, BT, BP): „Początkiem stworzenia Bożego”.

Przypowieści  8:22-25

Osoby wierzące w preegzystencję cytują w podobnym kontekście również fragment z  Księgi Przypowieści  8:22-25 (BWP), gdzie czytamy  o Bożej  mądrości, identyfikując ją z Jezusem.

„Pan mnie stworzył na początku dróg swoich, przed wiekami, nim jeszcze cokolwiek uczynił.   Na samym początku zostałam stworzona, na początku, zanim ziemia powstała.  Jeszcze nie było oceanów, kiedy się rodziłam, ani źródeł bogatych w wodę .Nim wyłoniły się szczyty górskie i nim wzgórza powstały – już byłam.”

W tym fragmencie Mądrość została przedstawiona w sposób osobowy. Z tego powodu część chrześcijańskich interpretatorów odnosi ten opis do przedludzkiego istnienia Chrystusa, widząc w Mądrości obraz Syna Bożego.

Szczególnie interesujący jest werset 30, gdzie czytamy:

„Ja byłam przy Nim mistrzynią, rozkoszą Jego dzień po dniu, cały czas igrając przed Nim,” (BT)

W przypisie Biblii Jerozolimskiej (2006, Wyd. I. Pallottinum) czytamy na ten temat: mistrzynią, BJ „jak kierownik robót”. Słowo rzadkie w hebr. Sens „rzemieślnik”, „artysta” (stąd „mistrz murarski”), „… Mądrość jest współpracowniczką Stwórcy”.

Dla zwolenników preegzystencji tworzy to interesującą całość. Jezus zostaje nazwany „Pierworodnym wszelkiego stworzenia”, „Początkiem stworzenia Bożego”, a opis Mądrości przedstawia kogoś, kto był przy Bogu jeszcze przed powstaniem świata i uczestniczył w realizacji Jego zamierzenia.

1 do Koryntian 8:6

Do tego obrazu dobrze pasują słowa Pawła z 1 do Koryntian 8:6 (BT):

„dla nas istnieje tylko jeden Bóg Ojciec, od którego wszystko pochodzi i dla którego my istniejemy, oraz jeden Pan Jezus Chrystus, przez którego wszystko się stało i dzięki któremu także my jesteśmy.”

W tym kontekście określenia takie jak „mistrz”, „mistrzowski wykonawca”, „kierownik robót”, „rzemieślnik” czy „współpracownik Stwórcy” są odnoszone do roli Syna jako tego, przez którego Bóg realizował swoje zamierzenie.

W przekładzie Biblii Lubelskiej fragment z  Przysłów 8:30 przetłumaczono trochę inaczej:

„Trwałam wiernie u Jego boku, byłam Jego rozkoszą każdego dnia, cały czas radując się przy Nim”

Zwroty „trwałam wiernie u Jego boku” oraz „radując się przy Nim”, przedstawiają Mądrość jako pozostającą w bliskiej relacji z Bogiem. W zestawieniu z wcześniejszymi wersetami, opisującymi jej obecność jeszcze przed powstaniem ziemi, zwolennicy preegzystencji widzą tutaj obraz kogoś obecnego przy Bogu podczas dzieła stworzenia.

W komentarzu  KUL wyjaśniono:

„Znaczenie hebrajskiego określenia 'eh-jeh 'eseló 'amon (trwałam u Jego boku wiernie) nie jest jasne; trudność sprawia zwłaszcza sens wyrazu „amon”, który w przekładach jest tłumaczony w różny sposób. Niektórzy, nawiązując do LXX (ἁρμόζουσα), wyprowadzają 'amon z akadyjskiego ummanu (zob. Pnp 7,2: omman, τεχνίτης, artifex) i oddają to słowo przez mistrzyni. Inni 'amon utożsamiają z 'amun (imiesłów bierny od ’-m-n), tłumacząc ten wyraz przez dziecko, wychowanka, powiernica. Przyjęte w tym przekładzie tłumaczenie: trwałam u jego boku wiernie, zakłada, że 'amon jest bezokolicznikiem (o znaczeniu przysłówka) źródłosłowu ’-m-n, który wyraża ideę trwałości, stałości, wierności.” (KUL, 2008, str. 99)

Jak by zatem ten fragment nie tłumaczyć, zwraca on uwagę na kogoś, kto współpracował z Bogiem przy stwarzaniu. Więcej informacji w artykule „Jezus a Mądrość z Przypowieści 8:22-30”. Znajdziesz tam również odpowiedź na pytanie, dlaczego „Mądrość” z księgi  Przysłów niektórzy utożsamiają z Jezusem.

Inne wersety

Zwolennicy preegzystencji wskazują również na kilka innych fragmentów, które ich zdaniem mogą sugerować istnienie Syna przed jego narodzeniem na ziemi.

Jednym z nich jest Przysłów 30:4 (BW):

„Kto wstąpił na niebiosa i zstąpił? …  Jakie jest jego imię? I jakie jest imię jego syna? Czy wiesz?.”

Niektórzy chrześcijanie widzą w tej wypowiedzi zapowiedź Syna Bożego, który później objawił się jako Jezus Chrystus. Trzeba jednak uczciwie zaznaczyć, że sam tekst nie identyfikuje tego Syna wprost z Jezusem.

Znacznie częściej przywołuje się natomiast słowa samego Jezusa z Jana 17:5 (BW):

„A teraz Ty mnie uwielbij, Ojcze, u siebie samego tą chwałą, którą miałem u ciebie, zanim świat powstał.”

Jezus mówi tu o chwale posiadanej przed stworzeniem świata.  Czy nie jest to wskazanie na wcześniejszą, osobową relację między Ojcem a Synem?

Podobna myśl pojawia się kilka wersetów dalej, w Jana 17:24 (BP):

„Ojcze, pragnę, aby ci, których Mi powierzyłeś, byli ze Mną zawsze tam, gdzie Ja jestem; aby mogli oglądać moją chwałę, którą Ty Mnie otaczasz, gdyż umiłowałeś Mnie, nim jeszcze świat zaczął istnieć”.

Jezus nie tylko mówi o chwale posiadanej przed stworzeniem świata, ale również o miłości Ojca do niego istniejącej przed założeniem świata.

Do tej grupy argumentów zalicza się także Hebrajczyków 10:5 (BW):

„Toteż, przychodząc na świat, mówi: Nie chciałeś ofiar krwawych i darów, Aleś ciało dla mnie przysposobił”

Zwolennicy preegzystencji zwracają uwagę na zestawienie dwóch wyrażeń: „przychodząc na świat” oraz „ciało dla mnie przysposobił”. Uważają, że może to sugerować, że Syn istniał wcześniej, a następnie, przychodząc na świat, otrzymał ciało przygotowane przez Boga.

Jest to kolejny element szerszej argumentacji, który współgra z wypowiedziami Jezusa o chwale i miłości Ojca istniejących „przed założeniem świata”.

Uczyniony  mniejszym od aniołów

W tym samym liście nieco wcześniej o Jezusie powiedziano w Hebrajczyków 2:9,10 (BW)

„Widzimy raczej tego, który na krótko uczyniony został mniejszym od aniołów, Jezusa, ukoronowanego chwałą i dostojeństwem za cierpienia śmierci, aby z łaski Bożej zakosztował śmierci za każdego. Przystało bowiem, aby Ten, dla którego i przez którego istnieje wszystko, który przywiódł do chwały wielu synów, sprawcę ich zbawienia uczynił doskonałym przez cierpienia.”

Jak rozumieć zwrot „który na krótko uczyniony został mniejszym od aniołów”? Czyż nie wynika z niego, że Jezus dopiero dostając ciało cielesne (w niebie istniał w ciele duchowym) stał się na krótko (będąc w ciele ludzkim) mniejszym od aniołów?

Objawienie Pana Jezusa w ciele potwierdza  1 Tymoteusza 3:16  (BW):

„Bo bezsprzecznie wielka jest tajemnica pobożności: Ten, który objawił się w ciele, Został usprawiedliwiony w duchu, Ukazał się aniołom, Był zwiastowany między poganami, Uwierzono w niego na świecie, Wzięty został w górę do chwały.”

Jak również list do Rzymian 8:3 (Biblia Poznańska)

„Co bowiem było niemożliwe dla Prawa – pozbawionego mocy przez nasze ciało – było możliwe dla Boga. On to, dla zniszczenia grzechu, wysłał swego Syna, który przyjął ciało podobne do naszego, podlegającego grzechowi, i w tym ciele dokonał sądu nad grzechem.”

Skąd wysłał? A jak mógłby przyjąć ziemskie ciało, gdyby  Go w ogóle nie było?

Filipian 2:6-8

To, że Pan Jezus posiadał przed byciem człowiekiem postać duchową, wynika z Filipian 2:6-8

„Który chociaż był w postaci Bożej, nie upierał się zachłannie przy tym, aby być równym Bogu. Lecz wyparł się samego siebie, przyjął postać sługi i stał się podobny ludziom; a okazawszy się z postawy człowiekiem,” (BW)

„On, istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. A w zewnętrznym przejawie, uznany za człowieka” (BT)

Rodzi się pytanie. Kiedy Jezus był w postaci Bożej? Kiedy przyjął postać sługi i stał się podobny ludziom? Fragment ten dla wielu wskazuje na Jezusa, który zrezygnował z życia w niebie, żeby mógł narodzić się jako człowiek na ziemi. Było to niezbędne do złożenia ofiary ze swojego życia.

Warto zwrócić uwagę, że Jezus nie był Bogiem, ale istniał w postaci bożej, jako duchowy jego pierworodny syn. Nigdy nie chciał być równy Bogu. Fragment ten szerzej omówiliśmy w artykule „Jezus nie jest równy Ojcu”.

W 2 liście do  Koryntian 8:9 czytamy

„Znacie przecież łaskę Pana naszego Jezusa Chrystusa, który będąc bogaty, dla was stał się ubogim, aby was ubóstwem swoim ubogacić.”

Kiedy Jezus był bogaty? Jak widzimy poza Filipian 2:6-8 oraz Hebrajczyków 2:9,10 również 2  Koryntian 8:9 mówi, że przed przyjściem na ziemię Jezus miał wyższą pozycję niż człowiek.

Zesłał Bóg Syna swego, który się narodził z niewiasty

W jaki sposób Jezus miał się w postaci cielesnej pojawić na ziemi? Zobaczmy Łukasza 1:35:

„I odpowiadając anioł, rzekł jej: Duch Święty zstąpi na ciebie i moc Najwyższego zacieni cię. Dlatego też to, co się narodzi, będzie święte i będzie nazwane Synem Bożym.”

W liście do Galatów 4:4 powiedziano:

„Lecz gdy nadeszło wypełnienie czasu, zesłał Bóg Syna swego, który się narodził z niewiasty i podlegał zakonowi.”

Gdyby Jezus pochodził z Ziemi czy nie odpowiedniejszy byłby zwrot „Bóg wybrał jednego z ludzi”?

Zesłać a wybrać robi tutaj dużą różnicę. Od początku Bóg przygotowuje pojawienie się Jezusa, a więc nie jest on jednym z wielu ludzi. To jest ten, na którego od stuleci czekano. Warto zauważyć, że inne wybierane przez Boga osoby, musiały wcześniej udowadniać swą wierność i posłuszeństwo Bogu.

W przypadku Jezusa zostaje on wybrany, ZANIM urodził się jako człowiek.

Oczywiście trzeba tutaj dostrzec problem: co stało się z Jezusem tym z nieba. Czy został unicestwiony? Co zostało przeniesione do łona Marii — cechy osobowości?

Jak widzimy, z drugiej strony również pojawiają się trudne pytania, co staramy się również zauważyć.

Narodziny z Ducha Świętego

Kolejna kwestia związana z narodzeniem to: Czy Jezus dziedziczył cechy po Józefie, czy po Bogu?

Zakładając, że jest synem nie tylko Marii, ale Józefa jak twierdzą niektórzy unitarianie, przeczy to biblijnemu doniesieniu, o narodzeniu z Ducha Świętego.

Jeżeli Józef byłby fizycznym Ojcem Jezusa, to jak wytłumaczyć fragment mówiący, że do czasu narodzin Jezusa Józef nie współżył z Marią?

Wracając do głównego tematu, wiele wersetów potwierdza wysłanie Jezusa z nieba na ziemię. W 1 Jana 4:14 czytamy (BW):

„A my widzieliśmy i świadczymy, iż Ojciec posłał Syna jako Zbawiciela świata.”

Zwroty „zesłał” czy „posłał” mogą świadczyć o tym, że Jezus, zanim pojawił się na ziemi, przebywał wcześniej w niebie. Jezus z resztą sam wyraźnie potwierdza skąd pochodzi, słowami z Jana 3:13 (BT).

„I nikt nie wstąpił do nieba, oprócz Tego, który z nieba zstąpił – Syna Człowieczego.”

Jak rozumieć zwrot „zstąpił z nieba„?

Czyż nie to, że Pan Jezus, zanim pojawił się na ziemi, był w niebie? Niedaleko dalej czytamy u Jana 3:31:

„Kto przychodzi z góry, jest ponad wszystkimi, kto z ziemi pochodzi, należy do ziemi i mówi rzeczy ziemskie; kto przychodzi z nieba, jest ponad wszystkimi”

Mamy tu znów wyraźną wypowiedź Jana Chrzciciela, że Jezus „przyszedł z nieba”.

Podobne bezpośrednie wypowiedzi Jezusa, wyraźnie wskazują na Jego preegzystencję. Zwróćmy uwagę na szereg takich wersetów z Ewangelii Jana: (Cytaty pochodzą z Biblii Warszawskiej).

•  6:38 „Zstąpiłem bowiem z nieba, nie aby wypełniać wolę swoją, lecz wolę tego, który mnie posłał”
• 6:51 „Ja jestem chlebem żywym, który z nieba zstąpił; jeśli kto spożywać będzie ten chleb, żyć będzie na wieki; …”
•  6:62 „Cóż dopiero, gdy ujrzycie Syna Człowieczego, wstępującego tam, gdzie był pierwej?”
•  8:23 „I rzekł do nich: Wy jesteście z niskości, Ja zaś z wysokości; wy jesteście z tego świata, a Ja nie jestem z tego świata”
•  8:38 „Mówię to, co widziałem u Ojca, a wy także czynicie, co słyszeliście u ojca waszego”
•  16:28 „Wyszedłem od Ojca i przyszedłem na świat; znowu opuszczam świat i idę do Ojca”

Jezus sam mówi o swoim zstąpieniu z nieba, z czego możemy wyciągnąć wniosek, że zanim pojawił się na ziemi, istniał wcześniej w niebie.

A co mówią proroctwa?

Wcześniej omówiliśmy fragment z Księgi Przypowieści  8:22-25 wskazujący na Jezusa (jako mądrość Boża) w przedludzkim bycie, ale nie jest to jedyny fragment.

W Micheasza 5:1 (BT) czytamy ważne dla chrześcijan proroctwo:

„A ty, Betlejem Efrata, najmniejsze jesteś wśród plemion judzkich! Z ciebie mi wyjdzie Ten, który będzie władał w Izraelu, a pochodzenie Jego od początku, od dni wieczności”

Występujące w tym fragmencie wyrażenie hebrajskie olam oznacza: czas odwieczny, wieczność.

Czy zatem z księgi Micheasza 5:1 nie można wywnioskować, że głosi przyjścia Mesjasza, który istniał, zanim pojawił się na ziemi?

Psalm 110

A czego dowiadujemy się z Psalmu 110 wersetów 1,3 (BWP)

„Powiedział Pan do mojego Pana: Usiądź po mojej prawej stronie, a ja Twoich wrogów położę jako podnóżek dla stóp Twoich. Twoje jest panowanie za dni mocy Twojej, gdy przyodziejesz się w święte, kosztowne szaty Twoje. Zrodziłem Cię przed najwcześniejszą jutrzenką, (na świat cię wydałem) jako pierwszą rosę.”

Nikt nie ma chyba wątpliwości, że ten Psalm jest proroctwem dotyczącym Mesjasza. Gdy jednak założymy, że chodzi o zrodzenie z Marii, to tekst powinien raczej brzmieć „zostałeś zrodzony”, a nie zrodziłem Cię i to przed najwcześniejszą jutrzenką.

W 1 Koryntian 10:1-4  (BW) Paweł zanotował inne słowa, które również budzą zastanowienie.

„A chcę, bracia, abyście dobrze wiedzieli, że ojcowie nasi wszyscy byli pod obłokiem i wszyscy przez morze przeszli, i wszyscy w Mojżesza ochrzczeni zostali w obłoku i w morzu, i wszyscy ten sam pokarm duchowy jedli, i wszyscy ten sam napój duchowy pili; pili bowiem z duchowej skały, która im towarzyszyła, a skałą tą był Chrystus.”

Można oczywiście spierać się, co oznacza ten tekst. Niektórzy są zdania, że Aniołem, który szedł na przedzie wojsk izraelskich, o którym czytamy w Wyjścia 14:19, był nie kto inny jak Jezus w bycie przedludzkim. Zastanowienia wymagają tutaj słowa mówiące, o tym, że ktoś towarzyszył Izraelitom podczas wędrówki – „pili bowiem z duchowej skały, która im towarzyszyła„.

Ważne wersety

Inne porównanie do czasów Mojżesza znajdujemy w  ewangelii Jana 6:33, gdzie czytamy (BT):

„Albowiem chlebem Bożym jest Ten, który z nieba zstępuje i życie daje światu”

O kim Jezus mówi? Kto zstąpił z nieba? Czyż nie mówi tu Jezus o samym sobie? Izraelici dostawali mannę z nieba, co umożliwiało im życie, a Jezus tu mówi o sobie, że jest chlebem z nieba, dzięki któremu będziemy mogli żyć wiecznie.

Pochodzenie Jezusa z nieba może potwierdzać również Paweł w 1 liście do Koryntian 15:47 (BT)

„Pierwszy człowiek z ziemi – ziemski, drugi Człowiek – z nieba.”

Adam był ziemski, ale przecież w pewnym sensie pochodził z nieba, gdyż został stworzony przez Boga. Jeżeli zatem czytamy w Koryntian przeciwstawienie Adama Jezusowi, więc może ono oznaczać pochodzenie z nieba.

Księga Daniela i Apokalipsy

Ciekawe wnioski co do preegzystencji Jezusa pozwala wyciągnąć porównanie księgi Daniela 10: 5,6 (BW),  z księgą Objawienia 1:13-15,17 (BW). W Daniela czytamy:

„A gdy podniosłem oczy i spojrzałem, oto był mąż, ubrany w szatę lnianą, a biodra miał przepasane pasem ze złota z Ufas.  Ciało jego było podobne do topazu, oblicze jego jaśniało jak błyskawica, a oczy jego jak pochodnie płonące, ramiona i nogi jego błyszczały jak miedź wypolerowana, a dźwięk jego głosu był potężny jak wrzawa mnóstwa ludu.”

Porównajmy opis tego męża z opisem Jezusa z Objawienia 12-15 (BW):

„A pośród tych świeczników kogoś podobnego do Syna Człowieczego, odzianego w szatę do stóp długą i przepasanego przez pierś złotym pasem”
„Głowa zaś jego i włosy były lśniące jak śnieżnobiała wełna, a oczy jego jak płomień ognisty.”
„A nogi jego podobne do mosiądzu w piecu rozżarzonego, głos zaś jego jakby szum wielu wód.”

Czy te dwa opisy nie mówią o tej samej osobie? Te 5 elementów pasujących do siebie w obu fragmentach podpowiadają nam, że tak, że chodzi o tę samą osobę. Kim zatem jest postać opisana w Objawieniu? Czy nie jest to Jezus? Jak inaczej — możemy wytłumaczyć fragment z Daniela?

Preegzystencja a wierzenia Żydów

Na koniec warto dodać, że preegzystencja Mesjasza nie była zupełnie obca wśród Żydów. Spora grupa Żydów z I wieku oczekiwała Mesjasza, który pochodziłby z nieba, i który istniał już wcześniej.
Przykładem może tu być koncepcja rabinistyczna dotycząca teorii Dwóch Mocy,  jak również  wierzenia apokaliptycznych i mistycznych Żydów, które znajdziemy  w licznych pismach judaizmu drugiej świątyni.

Warto zwrócić ponownie uwagę również na przekład aramejski księgi Rodzaju. We wprowadzeniu czytamy:

„Aramejskie wersje tekstu biblijnego mają podwójny charakter – są jednocześnie przekładem i wyjaśnieniem […]”

Zobaczmy, jak przetłumaczono tekst Rodzaju 1:1,3 (TgN)

„Od początku w mądrości Syn Pana udoskonalił niebo i ziemię.”

„I Słowo Pana powiedziało …”

W Jewish Sources in Early Christianity Prof. David Flusser na str. 58,59 czytamy:

„… niebiańska biografia [Mesjasza], jaką mamy w NT, składa się całkowicie z żydowskich motywów: Jezus, Mesjasz istniał przed założeniem świata; pojawił się na świecie… a nawet stworzył go; stał się ciałem – tutaj pojawia się nowość – a potem przyniósł odkupienie; on jest Mesjaszem – Bar Enasz (aram. Syn Człowieczy), ostatnim Adamem; i odkupuje za grzechy, tak jak ci, co odkupywali za grzechy Izraela [poprzez męczeństwo], po czym powraca do życia.”

Podsumowanie

W chrześcijańskiej apologetyce można niekiedy spotkać się z zarzutem, że antytrynitarze pomniejszają rolę Pana Jezusa, odbierają mu należną godność i szacunek.

Nie zgadzamy się z takim twierdzeniem. Jako nietrynitarni chrystianie uznajemy wyjątkową pozycję Jezusa Chrystusa, któremu Bóg przekazał ogromną władzę i wywyższył go ponad wszelkie inne stworzenie. Uznajemy go za jednorodzonego Syna Bożego, Mesjasza i Zbawiciela, który podjął się misji ratowania ludzkości z niewoli grzechu i śmierci. Jezus pojawił się na ziemi jako Mesjasz, prorok i arcykapłan. Głosił naukę swego Boga i Ojca, pełnił Jego wolę, oddał swoje życie za ludzi, a następnie został przez Boga wskrzeszony i wywyższony.

Warto przy tym podkreślić, że wiara lub niewiara w osobową preegzystencję Jezusa nie zmienia zasadniczego znaczenia jego ziemskiego posłannictwa. Zarówno jedni, jak i drudzy mogą uznawać go za obiecanego Mesjasza, Syna Bożego i tego, przez którego Bóg zapewnił ludziom zbawienie.

Najważniejsze pozostaje więc pytanie, kim Jezus jest dzisiaj dla nas i czy uznajemy go za Mesjasza, ofiarę przebłagalną za nasze grzechy oraz Zbawiciela. Czy i ty uznajesz Jezusa za Zbawiciela?

Wśród naszych czytelników są również osoby, które nie wierzą w przedludzki byt Jezusa. Dlatego uczciwe przedstawienie tego zagadnienia wymaga zapoznania się także z argumentami strony przeciwnej. Omówiliśmy je w oddzielnym opracowaniu, aby każdy czytelnik mógł sam ocenić, które argumenty uważa za bardziej przekonujące. Znajdziesz je w opracowaniu: Z jakich powodów niektórzy nie wierzą w preegzystencję Jezusa?