Czy w Biblii są wersesty o Trójcy Świętej?
Prenumeruj nowe posty

Omówione wersety

Czy końcówka z Mateusza 28:19 to formuła chrzcielna czy trynitarna

W Ewangelii Mateusza 28:19 czytamy wg. Biblii Tysiąclecia:

        „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.”

Zwolennicy dogmatu o Trójcy czyli trynitarianie powołują się na ten tekst, jako na dowód istnienia Boga w trzech osobach. Główne ich argumenty to:

  1. Wymienienie Ojca, Syna i Ducha Świętego w jednym wersecie ma świadczyć o objawieniu się Boga w Trójcy.
  2. Zwrot „w imię Ducha Świętego” ma udowadniać osobowość Ducha Świętego z uwagi właśnie na użycie tu wyrażenia „w imię”.

Zbadajmy zatem te trynitarne „ argumenty „ w oparciu o Pismo Święte

Mówiąc kolokwialnie  argument oparty na „ wyliczance” i „ wspólnym występowaniu w danym fragmencie trzech definicyjnych elementów Trójcy Świętej”, tak  naprawdę  NICZEGO  NIE DOWODZI, czy też nie udowadnia!

Definicja trynitarnego dogmatu podkreśla „ równość co do mocy i współwieczności” a z tego tekstu  bynajmniej to nie wynika.

Dlaczego tak uważamy? Zobacz dla przykładu Dzieje Apostolskie 3,13. Czy wymienieni tu w jednym wersecie : Abraham, Izaak i Jakub są sobie równi co do mocy i współwieczności? Czy to, że w wielu wersetach biblijnych te trzy osoby występują razem upoważnia nas do wyciągnięcia wniosku że tworzą coś innego niż trzy odrębne osoby?

A co wynika z 1 Jana 5-8? Czy fakt istnienia „trzech świadków”: Ducha, wody i krwi … zgodnie poświadczających to , iż Jezus Chrystus jest Synem Bożym i Mesjaszem- to dowód na „ równość co do mocy i współodwieczność „  Ducha, wody i krwi …? Co ciekawe postawienie w roli „ świadka” – krwi i wody ….nie dowodzi ich osobowości!  Również to że poświadczają nie dowidzi ich osobowych bytów.

Wręcz przeciwnie, dowodzi to też faktu często występującej w Biblii personifikacji (przypisania osobowych cech i działań w odniesieniu do np. krwi czy wody, które na pewno nie są osobami).

Dlatego nie przyjmujemy trynitarnych argumentów opartych na takich personifikacjach w odniesieniu do Ducha Świętego – jako dowodu  na jego rzekomą osobowość!

 

Pozostaje jeszcze przy tej okazji omówienie zwrotu „ w imię Ducha Świętego”

Czy to dowód na osobowość Ducha Świętego? Czy mówiąc – ” w imieniu prawa” – udowadniamy istnienie jakiejś osoby o imieniu: „ prawo” , czy też podkreślimy fakt działania w autorytecie, na mocy obowiązującego prawa?

W oparciu o powyżej sygnalizowane teksty pozostawiam do przemyślenia kolejne antytrynitarne argumenty , wykazujące fakt braku podstaw do traktowania ich jako dowód istnienia Trójcy Świętej czy też „ trynitarą formułę”.

Zastanówmy się nad dwoma z nich:

  1. Jeżeli przyjmiemy że zwrot „w imię ” dotyczy osoby to jakie imię ma Duch Święty. Pismo Święte podaje imię Ojca- JAHWE, imię Syna- JEZUS ale nigdzie nie spotykamy imienia Ducha Świętego. Czy to nie byłoby dziwne że jeden Bóg zakładając istnienie Trójcy objawia setki razy dwa imiona czyli Ojca i Syna, a ani razu nie objawia imienia Ducha Świętego?  Wyjaśnić tu warto, że  określenia „ pocieszyciel” itp. zwroty , nie stanowią  imienia własnego Boga chociaż zwolennicy Trójcy próbują taką opinię forsować. Jest to tylko określenie podobnie jak  „ stwórca” czy „dobry pasterz”. Warto zobacz co na temat imienia podaje słownik Biblii Tysiąclecia. Pod hasłem „imię”, cytuje fragment: ” to co w czasach  starożytnych  nie posiadało imienia …. nie  istniało….” .
  2. Czy z kontekstu  Mateusza 28:19 wynika, że Pan Jezus chciał objawić uczniom Boga w trzech osobach? Pan Jezus nie mówi do uczniów, że objawi im teraz naturę Boga, nie mówi że objawi im Boga w trzech osobach ale nawołuje do wyruszenia w świat by nauczać oraz udzielać chrztu.  Poświadcza to końcowy 20 werset „Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata”  (Mateusza 28:20 BT).  Kontekst wyraźnie wskazuje, że Jezus nie porusza tu istoty Boga ale zleca uczniom pewne zadanie do wykonania.

Mateusza 28:19 a Trójca Święta

Jak widać nie można wykorzystywać omawianego fragmentu jako dowodu na  istnienie Trójcy Świętej, czy też wbrew faktom nazywać pewne zwroty „formułą trynitarną” zamiast  „formułą chrzcielną”. Z kontekstu absolutnie nie wynika jakoby ten fragment dotyczył objaśniania uczniom troistej natury Boga. Tyczy się on chrztu i w tym kontekście trzeba go rozpatrywać. Nie dziwi Cię to, że tak ważny fragment pojawia się tylko raz w czterech ewangeliach? Co ważne w Dziejach Apostolskich takiej formuły się również nie stosuje, gdyż chrztu udzielano po nawróceniu się w imię Jezusa co przyznano nawet w przypisie do Mateusza 28:19 w Biblii Jerozolimskiej z 2006 roku.  (strona 1403)

 

Biblia Jerozolimska

Przypis do Mateusza 28:19

Na koniec ciekawostka z książki Komentarz Żydowski do Nowego Testamentu, David Sytern, Vocatio 2005r. również dotycząca omawianego wersetu z Mateusza 28:19.

Komentarz do Ewangelii Mateusza 28:19

Komentarz do Mateusza 28:19 strona 129, przypisy

Nie chcemy kwestionować autentyczności tego fragmentu ale zastanawiające jest, że Euzebiusz w wielu swoich pismach cytuje ten tekst, bez tzw. formuły chrzcielnej i kilkakrotnie pomija końcową część wersetu 19. Poniżej cytat z „Historia Kościoła” III, 5,2.

„Inni wreszcie apostołowie, narażeni na tysiączne zasadzki na swe życie, opuścili ziemię żydowską i wyruszyli na opowiadanie i nauczanie do wszystkich narodów, pełni mocy Chrystusa, który rzekł do nich: ‘Idźcie i nauczajcie wszystkie narody w Imię Moje’”

Wynika stąd wniosek, że Euzebiusz, nie znał nakazu chrztu w imię „Ojca, Syna i Ducha Świętego” ale w imię Jezusa. Tekst Euzebiusza znakomicie współbrzmi  z innymi tekstami dotyczącymi chrztu, w których (tak ważna przecież formuła) NIGDZIE już się nie pojawia (zobacz Marka 16:15-18).

Niektórzy powołują się by potwierdzić autentyczność tej końcówki z Mat. 28:19 na Didache 7, 1-3 (Didache cytuje fragment z Mat. 28:19). Taka argumentacja jest jednak nie do przyjęcia gdyż jedyny rękopis „Didache” pochodzi dopiero z XI wieku, więc nie ma możliwości potwierdzenia czystości tekstu.

Ciekawe jest również to, że  Atanazy, Ojciec Kościoła, z IV wieku, wielki zwolennik Trójcy, który  próbował dowodzić z Pisma Świętego jej istnienie,  nie powołał się na tekst z Mateusza 28:19! Dlaczego Atanazy nie wykorzystuje tego  fragmentu w swojej argumentacji, fragmentu który jest dzisiaj koronnym argumentem dla większości teologów?

Warto też wspomnieć, że niektóre przekłady greckie Ewangelii Mateusza, które pochodzące sprzed IV wieku nie posiadają dwóch ostatnich rozdziałów, w tym rozdziału 28.  Możemy tu wspomnieć o tekście synaicko-syryjskim, który nie posiada tego zakończenia, a który kończy się na Mt 28:6. Podobnie brak jest fragmentu od Mt 28:15 aż do Mk 1:17 w greckim kodeksie „C” (Efrema).

Na zakończenie cytat z Euzebiusza (Demonstratio Evangelica col. 240, str 136)

„Ponieważ On nie nakazał im „czynić uczniami wszystkie narody” ot tak po prostu, bez uprawomocnienia i kwalifikacji, ale z istotnym dodatkiem „w Jego imię” … Jest zatem rzeczą słuszną, że Jezus podkreślił moc ukrytą w Jego imieniu, ale zakrytą dla wielu, i  dlatego powiada do apostołów „Idźcie, czyńcie uczniami wszystkie narody w imię moje„”.

Czyżby zatem fragment z Mateusza 28:19 istotnie był poddany około IV wieku, po soborze w Nicei w 325 roku obróbce redakcyjnej w celu udokumentowania koncepcji Trójcy?

Możliwe, że historycy i bibliści w przyszłości rozwikłają i tą zagadkę.

 

Jeżeli możesz, to udostępnij link do naszej strony na Facebooku lub Twitterze

    Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

    Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

    Nowe posty