Czy w Biblii są wersesty o Trójcy Świętej?
Prenumeruj nowe posty

Omówione wersety

Czy końcówka z Mateusza 28:19 to formuła chrzcielna czy trynitarna

W Ewangelii Mateusza 28:19 czytamy wg. Biblii Tysiąclecia:

        „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.”

Zwolennicy dogmatu o Trójcy czyli trynitarianie powołują się na ten tekst, jako na dowód istnienia Boga w trzech osobach. Główne ich argumenty to:

  1. Wymienienie Ojca, Syna i Ducha Świętego w jednym wersecie ma świadczyć o objawieniu się Boga w Trójcy.
  2. Zwrot „w imię Ducha Świętego” ma udowadniać osobowość Ducha Świętego z uwagi właśnie na użycie tu wyrażenia „w imię”.

Zbadajmy zatem te trynitarne „ argumenty „ w oparciu o Pismo Święte

Mówiąc kolokwialnie  argument oparty na „ wyliczance” i „ wspólnym występowaniu w danym fragmencie trzech definicyjnych elementów Trójcy Świętej”, tak  naprawdę  NICZEGO  NIE DOWODZI, czy też nie udowadnia!

Definicja trynitarnego dogmatu podkreśla „ równość co do mocy i współwieczności” a z tego tekstu  bynajmniej to nie wynika.

Dlaczego tak uważamy? Zobacz dla przykładu Dzieje Apostolskie 3:13. Czy wymienieni tu w jednym wersecie : Abraham, Izaak i Jakub są sobie równi co do mocy i współwieczności? Czy to, że w wielu wersetach biblijnych te trzy osoby występują razem upoważnia nas do wyciągnięcia wniosku że tworzą coś innego niż trzy odrębne osoby?

A co wynika z 1 Jana 5-8? Czy fakt istnienia „trzech świadków”: Ducha, wody i krwi … zgodnie poświadczających to , iż Jezus Chrystus jest Synem Bożym i Mesjaszem- to dowód na „ równość co do mocy i współodwieczność „  Ducha, wody i krwi …? Co ciekawe postawienie w roli „ świadka” – krwi i wody ….nie dowodzi ich osobowości!  Również to że poświadczają nie dowidzi ich osobowych bytów.

Wręcz przeciwnie, dowodzi to też faktu często występującej w Biblii personifikacji (przypisania osobowych cech i działań w odniesieniu do np. krwi czy wody, które na pewno nie są osobami).

Jakie imię

Trynitarze zapominają, że wykonać coś „w czyimś imieniu” może znaczyć tyle co zwrot „w imię czego mam to zrobić” bądź „w imię naszej wspólnej przyjaźni cię proszę”. Czy mówiąc dla przykładu – ” w imieniu prawa cię aresztuję” – udowadniamy istnienie jakiejś osoby o imieniu: „ prawo” , czy też podkreślimy fakt działania w autorytecie, na mocy obowiązującego prawa?

Poza tym w wersecie czytamy „w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”,  a nie „w imię Ojca i w imię Syna, i w imię Ducha Świętego

Jeżeli przyjmiemy, że zwrot „w imię ” dotyczy konkretnego imienia danej osoby to jakie imię ma Duch Święty?

Pismo Święte podaje imię Ojca- JAHWE, imię Syna- JEZUS, ale nigdzie nie spotykamy imienia Ducha Świętego. Czy to nie byłoby dziwne że jeden Bóg zakładając istnienie Trójcy objawia setki razy dwa imiona czyli Ojca i Syna, a ani razu nie objawia imienia Ducha Świętego?

Wyjaśnić tu warto, że  określenia „ pocieszyciel” itp. zwroty , nie stanowią  imienia własnego Boga chociaż zwolennicy Trójcy próbują taką opinię forsować. Jest to tylko określenie podobnie jak  „ stwórca” czy „dobry pasterz”.

Warto zobacz co na temat imienia podaje słownik Biblii Tysiąclecia. Pod hasłem „imię”, cytuje fragment: ” to co w czasach  starożytnych  nie posiadało imienia …. nie  istniało….”  (oczywiście jako osoba).

Czy z kontekstu  Mateusza 28:19 wynika, że Pan Jezus chciał objawić uczniom Boga w trzech osobach? Pan Jezus nie mówi do uczniów, że objawi im teraz naturę Boga, nie mówi że objawi im Boga w trzech osobach ale nawołuje do wyruszenia w świat by nauczać oraz udzielać chrztu.  Poświadcza to końcowy 20 werset „Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata”  (Mateusza 28:20 BT).  Kontekst wyraźnie wskazuje, że Jezus nie porusza tu istoty Boga ale zleca uczniom pewne zadanie do wykonania.

Jak zatem należy rozumieć zwrot „w imię„. Zobaczmy co mówi na ten temat Słowo Boże w innych wersetach. Dla przykładu przeczytajmy Jana 10:25 (BW)

Odpowiedział im Jezus: Powiedziałem wam, a nie wierzycie; dzieła, które ja wykonuję w imieniu Ojca mojego, świadczą o mnie; ” 

Czy chodzi tutaj o imię osobiste Boga czy raczej o to, że Jezus występował w imieniu swojego Ojca? Podobnie w Jana 5:43(BW) czytamy :

Ja przyszedłem w imieniu Ojca mego, a wy mnie nie przyjmujecie; jeśli kto inny przyjdzie we własnym imieniu, tego przyjmiecie

 

Mateusza 28:19 a Trójca Święta

Jak widać nie można wykorzystywać omawianego fragmentu jako dowodu na  istnienie Trójcy Świętej, czy też wbrew faktom nazywać pewne zwroty „formułą trynitarną” zamiast  „formułą chrzcielną”. Z kontekstu absolutnie nie wynika jakoby ten fragment dotyczył objaśniania uczniom troistej natury Boga. Tyczy się on chrztu i w tym kontekście trzeba go rozpatrywać. Nie dziwi Cię to, że tak ważny fragment pojawia się tylko raz w czterech ewangeliach? Co ważne w Dziejach Apostolskich takiej formuły się również nie stosuje, gdyż chrztu udzielano po nawróceniu się w imię Jezusa co przyznano nawet w przypisie do Mateusza 28:19 w Biblii Jerozolimskiej z 2006 roku.  (strona 1403)

 

Biblia Jerozolimska

Przypis do Mateusza 28:19

Na koniec ciekawostka z książki Komentarz Żydowski do Nowego Testamentu, David Sytern, Vocatio 2005r. również dotycząca omawianego wersetu z Mateusza 28:19.

Komentarz do Ewangelii Mateusza 28:19

Komentarz do Mateusza 28:19 strona 129, przypisy

Nie chcemy kwestionować autentyczności tego fragmentu ale zastanawiające jest, że Euzebiusz w wielu swoich pismach cytuje ten tekst, bez tzw. formuły chrzcielnej i kilkakrotnie pomija końcową część wersetu 19. Poniżej cytat z „Historia Kościoła” III, 5,2.

„Inni wreszcie apostołowie, narażeni na tysiączne zasadzki na swe życie, opuścili ziemię żydowską i wyruszyli na opowiadanie i nauczanie do wszystkich narodów, pełni mocy Chrystusa, który rzekł do nich: ‘Idźcie i nauczajcie wszystkie narody w Imię Moje’”

Wynika stąd wniosek, że Euzebiusz, nie znał nakazu chrztu w imię „Ojca, Syna i Ducha Świętego” ale w imię Jezusa. Tekst Euzebiusza znakomicie współbrzmi  z innymi tekstami dotyczącymi chrztu, w których (tak ważna przecież formuła) NIGDZIE już się nie pojawia (zobacz Marka 16:15-18).

Niektórzy powołują się by potwierdzić autentyczność tej końcówki z Mat. 28:19 na Didache 7, 1-3 (Didache cytuje fragment z Mat. 28:19). Taka argumentacja jest jednak nie do przyjęcia gdyż jedyny rękopis „Didache” pochodzi dopiero z XI wieku, więc nie ma możliwości potwierdzenia czystości tekstu.

Ciekawe jest również to, że  Atanazy, Ojciec Kościoła, z IV wieku, wielki zwolennik Trójcy, który  próbował dowodzić z Pisma Świętego jej istnienie,  nie powołał się na tekst z Mateusza 28:19! Dlaczego Atanazy nie wykorzystuje tego  fragmentu w swojej argumentacji, fragmentu który jest dzisiaj koronnym argumentem dla większości teologów?

Warto też wspomnieć, że niektóre przekłady greckie Ewangelii Mateusza, które pochodzące sprzed IV wieku nie posiadają dwóch ostatnich rozdziałów, w tym rozdziału 28.  Możemy tu wspomnieć o tekście synaicko-syryjskim, który nie posiada tego zakończenia, a który kończy się na Mt 28:6. Podobnie brak jest fragmentu od Mt 28:15 aż do Mk 1:17 w greckim kodeksie „C” (Efrema).

Na zakończenie cytat z Euzebiusza (Demonstratio Evangelica col. 240, str 136)

„Ponieważ On nie nakazał im „czynić uczniami wszystkie narody” ot tak po prostu, bez uprawomocnienia i kwalifikacji, ale z istotnym dodatkiem „w Jego imię” … Jest zatem rzeczą słuszną, że Jezus podkreślił moc ukrytą w Jego imieniu, ale zakrytą dla wielu, i  dlatego powiada do apostołów „Idźcie, czyńcie uczniami wszystkie narody w imię moje„”.

Czyżby zatem fragment z Mateusza 28:19 istotnie był poddany około IV wieku, po soborze w Nicei w 325 roku obróbce redakcyjnej w celu udokumentowania koncepcji Trójcy?

Możliwe, że historycy i bibliści w przyszłości rozwikłają i tą zagadkę.

 

Jeżeli możesz, to udostępnij link do naszej strony na Facebooku lub Twitterze

    Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

    Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

    Nowe posty